Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

vledder - (moerassig land)

Etymologische (standaard)werken

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

vledder 2 znw. gewestel. ‘moerassig land’, gronings fledder ‘overgang van moerasveen naar hoogveen’ (zie plaatsnaam Vledder), westf. fledder, fladder ‘moerassig weiland’ behoort tot de groep van vlade. — Zie ook: vlier 2.

vlier 2 znw. o. (gewestel.) ‘uit beekbezinking en moerassen bestaande broekgrond’ is evenals vleer een samentrekking van vledder 2.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

A.A. Weijnen (2003), Etymologisch dialectwoordenboek, Den Haag

vleer II, fledder overgang van moerasveen naar hoogveen, drek (Oost-Nederland, Leuven). = wvla. fledder, fladder ‘moerassig weiland’, mndd. vladder ‘dunne veenlaag’. Afl. bij vla (= hgd. fladen ‘platte koek’, no. dial. flade ‘kleine vlakte’). ~ gr. platús ‘plat’.
Crompvoets 204, NEW 788-789, Goemans 199.

Thematische woordenboeken

G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard

vledder 'moerassig veen, laagveen als groenland gebruikt'
Gronings fledder 'overgang van moerasveen naar hoogveen', Westfaals fledder, fladder 'moerassig weiland', mnd. vladder 'dunne veenlaag', van de woordgroep van vlade, vlaai 'platte, dunne koek', nno. dial. flade 'kleine vlakte, veld'. Vledder is niet verwant met de plantaanduiding vlier (Sambucus nigra), die een andere habitat vereist.

Overige werken

Julius Pokorny (1959), Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch, Bern.

plā̆t- (plā̆d-), plē̆t-, plō̆t-, plǝt- ‘breit und flach; ausbreiten’, Erweiterung zu pelǝ- : plā- ds., s. dort; zum Vokalverhältnis vgl. plāk- : plēk- ds. und plāk- : plēk- : plĕk- ‘schlagen’, plet-i̯o-/-i̯ā ‘Schulterbreite’, plet-os- ‘Breite’, pletǝ-men- ‘Breite’; pletǝ-no- ‘breit’, pl̥tǝ-no- ds.; pl̥tu- ‘breit’, pl̥tǝ-u̯ī ‘die Große, Breite’

Arischen *pleth-: ai. práthati ‘breitet aus’, -tē ‘dehnt sich aus, verbreitet sich’, pr̥thá- m. ‘flache Hand’, práthas- n. = av. fraθah- n. ‘ Breite’, ai. pr̥thú-, av. pǝrǝθu- ‘weit, breit, geräumig’, fem. ai. pr̥thvī́, av. pǝrǝθwī (auch als Subst. ‘Oberfläche’), daneben von *pl̥t(h)ǝu̯- : pr̥thivī́ f. ‘Erde’ (‘Erdoberflache’) = gr. Πλάταια, gall. GN Litavī f., gall.-lat. Letavia, leg.*Litavia, ncymr. Llydaw ‘die Bretagne’, mir. Letha ds.;
arm. lain ‘breit’ (*pletǝ-no-).
gr. πλατύς ‘platt, breit’ (= ai. pr̥thú-), πλάτος n. ‘Breite’ (Umbildung von *πλέτος = ai. práthas- nach πλατύς), πλάτη ‘Ruderschaufel’, ὠμο-πλάτη f. ‘Schulterblatt’, πλάτανος ‘Platane’ (‘breitästig’); πλαταμών ‘jeder flache Körper’ (: ai. prathimán- m. ‘Breite, Ausdehnung’); πλαταγή ‘das Klatschen’; formell nicht recht klar sind παλαστή ‘flache Hand’, πλάστιγξ ‘flache Schale’;
lat. planta f. ‘Fußsohle’ (*pla-n-tā); planta ‘Setzreis’ ist Rückbildung zu *plantāre ‘den Boden ebnen’;
cymr. lled, corn. les, bret. let, led m. ‘Breite’ (aus dem n. *pletos = ai. práthas-), cymr. lledu, bret. ledaff ‘ausbreiten’, air. lethaim ‘dehne aus, erweitere’ (wohl auch air. leth n. ‘Seite’ usw.), Kompar. cymr. lled ‘breiter, weiter’ (*plet-is), air. letha ‘breiter’, Positiv *pl̥teno- in air. lethan, cymr. llydan, bret. corn. ledan ‘breit’, gall. Litana (silva), Litano-briga; mir. leithe ‘Schulter’ (*pleti̯ā), mir. lethech ‘Flunder’; air. less, cymr. llys ‘Burg’ (*pl̥t-to-?);
im Germ. mit Ablaut. а : ō: mhd. vluoder ‘Flunder’, nasaliert mhd. nd. flunder ds., mnd. vlundere ds., ndl. vlonder ‘dünnes Brett’, aisl. flyðra f. ‘ Plunder’, schwed. flundra ds., norw. auch ‘kleiner platter Stein’; germ. *flaþōn in ahd. flado ‘Opferkuchen’, mhd. vlade ‘breiter, dünner Kuchen’, nhd. Fladen, Kuh-fladen, norw. flade m. ‘kleine Ebene, flaches Feld’; mnd. vladder ‘dünne Torfschicht’;
lit. plõtyti ‘ausbreiten’, plótas ‘Platte’, plõtis ‘Breite’, lett. plãtît, plèst, dünn aufstreichen’; aksl. *plastъ ‘tortum’, russ. plast ‘Schicht’ (Wurzelf. *plāt-); lit. splečiù, splė̃sti ‘breiten, breitlegen’ (unsicher wegen des anl. s-, das in unserer Sippe sonst nirgends), platùs ‘breit’ (a = o, verschieden von πλατύς, pr̥thú-), plantù, plàsti ‘breiter werden’, apr. plasmeno f. ‘Vorderhälfte der Fußsohle’; von der Wurzelf. plĕt-: lit. plėtóti ‘sich ausbreiten’, aksl. plesna ‘Fußsohle’ (*plet-s-nā, zum es-St. ai. práthas-); aber slav. *plęsati ‘tanzen’ wegen lit. plęšti nicht hierher (*plenk̑-);
aksl. plešte ‘Schulter’, russ. plečȅ ds. (russ. bělo-plekij ‘weißschultrig’, Neubildung zu plečȅ = abg. plešte, vgl. oben mir. leithe).
Mit auslautender Media: aisl. flatr, ahd. flaz ‘eben, flach’, as. flat ‘flach, untief’ (vollstufig mnd. vlōt ds.), aisl.-ags. flett n., as. flet, fletti ‘Fußboden im Haus’, ahd. flazzi, flezzi ‘geebneter Boden, Tenne, Hausflur, Vorhalle’ (nhd. Flötz ‘ebene Bergschicht’); ahd. flazza ‘Handfläche’; lett. plañdît ‘breit machen’.

WP. II 99 f., WH. II 316 ff., 319 f., Trautmann 222 f., 225 f.

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal