Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

verbergen - (verstoppen, geheimhouden)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

verbergen ww. ‘verstoppen, geheimhouden’
Onl. farbergan ‘verstoppen’ in siu nemagh sich ietemer uerbergan thanne thaz light in themo glasfaze ‘zij kan zich net zo min verbergen als het licht in de glazen stolp’ [ca. 1100; Will.]; mnl. verberghen ‘geheimhouden, verborgen houden’ in iegen v verborgen ... ende al stille gesuegen ‘voor u geheimgehouden en geheel verzwegen’ [1265-70; VMNW], De stat die op den berg staat, en mach nit verborgen sijn ‘de stad die op de berg ligt, kan niet verborgen zijn’ [1315-35; MNW-P], ‘verstoppen’ in Dat rike der hemele es ghelijc den verborghennen scatte in den acker, den welken de mensche verberghet diene vendet ‘Het rijk der hemelen is gelijk aan de verborgen schat in de akker die de mens die hem vindt, verbergt’ [1380-1400; MNW-P]; vnnl. verbergen ‘verstoppen, op een onvindbare plaats brengen’ in heymelick verbergen; een dinck wel in de diepte verbergen [1573; Thes.], ‘geheimhouden’ in sijn leedt verbergen ende heymelick houden [1573; Thes.]; nnl. verbergen ‘verstoppen’ in een spelonk ... waar in zig wel 100 man verbergen kan [1724; WNT], ook overdrachtelijk ‘verstoppen’ in gy durft u verbergen achter de Schepenraed van Gent! [1849; WNT].
Afleiding met het voorvoegsel → ver- (sub d) van → bergen ‘in veiligheid brengen, wegbergen, verstoppen’.

Thematische woordenboeken

W. de Vreese (1899), Gallicismen in het Zuidnederlandsch, Gent

zich verbergen. - Een persoon verbergt zich, maar het klinkt op zijn minst vreemd, wanneer men leest dat oogen zich verbergen; men zegt immers, dat de oogen onder wenkbrauwen verborgen liggen. Maar in een dergelijk verband kan men in ’t Fransch wel degelijk zeggen se cacher. || Hare oogen verborgen zich diep onder de wenkbrauwen, TEIRLINCK, Cil. 40.

[verkeerd gebruik van een voorzetsel o.i.v. het Frans]
verbergen. - In het Fransch zegt men: cacher à; in het Nederlandsch eischt het ww. verbergen eene bepaling met voor. || Talrijke, nieuwe, zelden of nooit gebezigde heeltuigen, die … achter slot en grendel bewaard en aan aller oog verborgen bleven, DE VOS, E. Off. gew. 44.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

verbergen ‘aan waarneming onttrekken, wegstoppen, verstoppen’ -> Zweeds förborga ‘aan waarneming onttrekken, wegstoppen, verstoppen’ (uit Nederlands of Nederduits); Negerhollands verberg ‘aan waarneming onttrekken, wegstoppen, verstoppen’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal