Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

uitzet - (sterk bier)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

uitzet* [sterk bier] {1815} van uitzetten [gisten].

P.H. Schröder (1980), Van Aalmoes tot Zwijntjesjager, Baarn

uitzet

Met dit merkwaardige woord duidt men aan al datgene wat een meisje aan kleding, linnengoed enzovoorts ten huwelijk meebrengt. Om de betekenis van het woord te kunnen nagaan, moet men ver in de geschiedenis terugkeren. Oorspronkelijk kocht de aanstaande echtgenoot van de vader de heerschappij of voogdij over zijn dochter. Maar zij behield haar recht op een deel van de vaderlijke bezittingen bij zijn dood, tenzij de vader haar bij het huwelijk allerlei meegaf en haar daardoor uit haar rechten op de nalatenschap zette. Wat hij haar meegaf heette dientengevolge: de uitzet. Soms was die zeer omvangrijk: honderden lakens, slopen, hemden, servetten, schorten, enz.; een lijkwade en een stel eiken planken voor de doodkist hoorden er ook bij. Maar het kwam ook voor dat het enige wat het meisje meekreeg was: haar eertje en haar kleertje.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

uitzet m. (bier), verbaalabstr. van uitzetten = gisten.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

uitset s.nw.
1. Klere en linnegoed waarmee 'n bruid of baba uitgerus word. 2. Opbrengs, produksie.
In bet. 1 uit Ndl. uitzet (1766), 'n afleiding van uitzetten (Mnl. utesetten), o.a. ''n dogter ten huwelik gee'. Bet. 2 is 'n leenbetekenis van Eng. output (1858).

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal