Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

tevoren - (op een vroeger tijdstip)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

tevoren bw. ‘op een vroeger tijdstip’
Mnl. tevoren, te voren ‘op de voorste plaats; tevoorschijn; op een vroeger tijdstip’ in sowie so ... clage teuoren bringet (figuurlijk) ‘al wie een klacht naar voren brengt’, die hier teuoren ghescreuen sin ‘die hiervoor opgeschreven zijn’ [1236; VMNW], So quam der magt en vision Teuoren ‘toen vertoonde zich een visioen voor de maagd’, Dar si teuoren plach te stane ‘waar het (oog) zich tot dan toe had bevonden’ [beide 1265-70; VMNW]; vnnl. Ick seghd u van te voren ‘ik zeg het u van tevoren’ [1548; iWNT van I].
Gevormd uit het voorzetsel → te 1 en het bijwoord voren ‘aan of naar de voorzijde, op een vroeger tijdstip, op de eerste plaats e.d.’, zie → voor 1.
Oorspr. werd tevoren ook in ruimtelijke betekenis gebruikt, maar daarvoor is naar voren of tevoorschijn in de plaats gekomen. Tegenwoordig heeft tevoren vooral een temporele betekenis, waarbij het woord meestal wordt voorafgegaan door van. Tevoren is formeler dan van tevoren.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

tevoren ‘eerder’ -> Deens † tilforn ‘eerder’ (uit Nederlands of Nederduits); Zweeds tillförne ‘eerder’ (uit Nederlands of Nederduits); Negerhollands tevoorn, toevoor, tevooren ‘eerder’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal