Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

test - (toets, proef)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

test 2 zn. ‘toets’
Nnl. test ‘toetsingseed’ in Test of afzwering van het Pausdom (in Engeland) [1778; WNT Aanv.], ‘onderzoek naar eigenschappen van personen of zaken’ in test ‘toetsing, op de proefstelling’ [1923; Koenen], test ... gebruikt voor steekproeven [1938; WNT Aanv.].
Ontleend aan Engels test ‘proef, toets’ [1594; OED], eerder al ‘vat, smeltkroes’ [ca. 1386; OED], ontleend aan Frans test ‘aarden pot’, zie → test 1. De benaming test voor een ‘vat om het gehalte van edele metalen te toetsen en verbeteren’ is overgegaan van het vat naar de toets zelf.
testen ww. ‘toetsen, beproeven’. Nnl. testen ‘toetsen, beproeven’ in het toestel ... na eerst te zijn getest [1930; Vaderland], ‘een test afnemen’ in Ben jij al getest? [1931; Vaderland]. Afleiding van het zn. test in de betekenis ‘proef, toets’ of ontleend aan het Engelse werkwoord test ‘beproeven’ [1748; BDE], ouder ‘gehalte van zilver of goud bepalen’ [1603; BDE].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

test2 [toets, proef] {1832} < engels test, hetzelfde woord als test1, namelijk oorspr. in de betekenis: pot voor het smelten van metaal en voor het doen van proeven, vanwaar to test [onderzoeken].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

test 2 znw. m., ‘toetsing; proef op personen om hun eigenschappen vast te stellen’ < ne. test; dit woord bet. oorspr. ‘het verfijnen van edele metalen in een test’, dan ook ‘chemische proef’. — Zie verder: test 1.

Thematische woordenboeken

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

test [test] 1. proef, beproeving; 2. toets, keuring, examen.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

test ‘toets, proef’ -> Indonesisch tés ‘toets, proef’; Jakartaans-Maleis tès ‘toets, proef’; Madoerees ēttes ‘toets, proef’; Menadonees tès ‘toets, proef’; Sranantongo tèst ‘toets, proef’.

Dateringen of neologismen

F. Bakker, E. van Ruijsendaal, P. Uljé, D. van Zijderveld, Vindpunt.nl – elektronisch doorzoekbare Woordenlijst Overbodig Engels met Nederlandse tegenhangers, uitgebreide en verbeterde voortzetting van de boekuitgaven Funshoppen in het Nederlands (2009) en Op-en-Top Nederlands (2015)

test zn. Ontleend aan het Engels.
= toets, onderzoek, keuring, proef.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

test toets, proef 1832 [WEI] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal