Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

tegelijk - (samen; op hetzelfde moment; ook)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

tegelijk bw. ‘samen; op hetzelfde moment; ook’
Vnnl. Omtrent te een uuren na middage sijn sij teghelijck ... angelopen ‘... hebben ze gezamenlijk de aanval ingezet’ [1572; iWNT zak I], Dat deselve ... tegelycke met d'andere thien mochten affseylen ‘dat dit (schip) samen met de andere tien zou kunnen vertrekken’ [1664; iWNT afzeilen], ‘ook, tevens’ in Ik stond verzet, en tegelyk verwonderd ‘ik was geschokt en ook verwonderd’ [1698; iWNT verzet II]; nnl. dat een volkomen gout-smit tegelyk behoort te zyn een zulver-smit ‘dat een goede goudsmid tevens een zilversmid moet zijn’ [1724; iWNT goudsmid].
Gevormd uit → te 1 en het bijwoord → gelijk 1 ‘overeenkomstig’.
Het voorvoegsel heeft hier net als in → samen en → tegen (uit resp. tezamen en tejegen) tegenwoordig geen duidelijke functie meer, maar in het Middelnederlands wel: het mnl. kende een zn. gelike ‘gelijke wijze, gelijkheid’ (→ gelijk 2), dat met verschillende voorzetsels werd verbonden: te geliken, bi gelike, na geliken, in des geliken. Tegenwoordig is gelijk minder breed toepasbaar, maar in de spreektaal wordt het nog vaak gebruikt in plaats van tegelijk.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

tegelijk ‘op hetzelfde ogenblik; samen; tevens’ -> Noors † tillike ‘tevens’ (uit Nederlands of Nederduits); Negerhollands teglik ‘op hetzelfde ogenblik; samen; tevens’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal