Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

strateeg - (kundig veldheer; kundig politicus)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

strateeg zn. ‘kundig veldheer; kundig politicus’
Nnl. strateeg ‘kundig veldheer’ in aan de schriften van Rome's en Griekenland's strategen ontleend [1861-67; WNT], ‘kundig politicus of beleidsmaker’ in strategen en publicisten [1871; WNT waarheid], ook als tweede lid, bijv. in Hij is de concert-strateeg en voert de briefwisseling [1877; Leeuwarder Courant].
Ontleend aan Frans stratège ‘militair bevelhebber, veldheer’ [1721; TLF], ontleend aan Grieks stratēgós ‘militair bevelhebber, veldheer’, gevormd met het achterv. -ágos ‘leider’ van ágein ‘voeren’, zie → ageren, bij stratós ‘leger’.
strategie zn. ‘kunst van oorlogvoering’. Nnl. strategie ‘de legerbesturing, krijgskunst; kunst om een leger, een vloot of de voordeligste stelling te doen innemen, en de geschiktste wendingen te doen maken’ in de strategie, mitsgaders de taktiek der onderscheidene wapenen [1824; Weiland], ‘(plan van) aanpak, methode volgens welke men te werk zal gaan’ in een eigenaardige haast wetenschappelijke strategie spreidde hij in die redevoeringen ten toon [1900; WNT]. Ontleend aan Frans stratégie ‘kunst van oorlogvoering’ [1803; Rey], eerder al ‘militair gezag van een provincie’ [1562; Rey], via keizerlijk Latijn strategia ‘district (onder militair toezicht)’ ontleend aan Grieks stratēgíā, letterlijk ‘veldheerkunst’, vandaar ‘bevelhebberschap, (opper)commando’, afgeleid van stratēgós.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

strateeg [veldheer] {1867} < latijn strategus < grieks stratègos [veldheer], van stratos [leger], verwant met latijn sternere [uitspreiden] (vgl. straat1) + agein [leiden].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

strateeg veldheer 1867 [WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal