Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

Sint Odiliënberg - (geografische naam)

Thematische woordenboeken

G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard

Sint Odiliënberg (Roerdalen, Lb)
Limburgs Berg. Ws. 1e helft 9e eeuw kopie 17e eeuw Mons Petri1, 858 kopie 11e eeuw Berg1, 943 kopie 11e eeuw Heriberc1, 1057 kopie 12e eeuw Berga2, 1131 Berche2, 1202 Vodeberg, Hudelberg2, 1230 Vodellenbergh3, 1297 Mons Odilie4, 1473 Sente Petersberge, dat men noempt Ulenberge4, 1476 Sunte Odilien Berghe4, 1662 Olenbergh5; berg 'terreinverheffing, heuvel', indirect vernoemd naar de heilige Odilia (8e eeuw), abdis van het later naar haar vernoemde klooster Odiliënberg in de Vogezen. Rond 700 stichtten de heiligen Wiro, Plechelmus en Othgerus ter ere van Sint Pieter een abdij in Sint Odiliënberg, die betekenis kreeg voor de kerstening. In 858 door keizer Lotharius II geschonken aan bisschop Hungerus van Utrecht, werd het tijdens de invallen van de Noormannen voor korte tijd een toevluchtsoord voor de Utrechtse geestelijkheid. Heriberc betekent 'legerberg'. De 13e-eeuwse attestaties V&odeberg en V&odellenbergh, in het Latijn vertaald als Mons Odiliae, wijzen op de persoonsnamen Oda respectievelijk Odella. Pas in de 15e eeuw werd de plaats als Sint-naam vermeld, mogelijk door toedoen van de monniken van het Heilig Graf, die het in 1362 verlaten klooster in 1465 opnieuw in gebruik namen6. Heette later ook nog wel Oelenberg of Berg aan de Roer7. De verklaring van het eerste deel als germ. odila, onl. oedel 'erfgoed' is onjuist.
Lit. 1Künzel e.a. 1989 324, 2Gysseling 1960 919, 3OBGZ 1230.05.30, 4Schrijnemakers 2014 745, 5LIKP 33, 6Renes 1999 300, 7Pott 25.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal