Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

simultaan - (gelijktijdig)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

simultaan bn. ‘gelijktijdig’
Nnl. simultaan ‘gemeenschappelijk, gelijktijdig’ [1847; Kramers], (over schaken) een aantal simultaan partijen [1890; Groene Amsterdammer], een simultane ineenvoeging van beelden [1919; Centrum].
Ontleend aan Frans simultané ‘gelijktijdig’ [1738; TLF], eerder al als zn. simultanée ‘concurrentiestrijd’ [1701; TLF], een geleerde afleiding, onder invloed van klassiek Latijn simultās ‘rivaliteit, vijandschap’, oorspr. ‘het samenzijn’, van Latjin simul (bw.) ‘tegelijk, gelijktijdig’, afleiding van similis ‘gelijk’, verwant met → samen.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

simultaan [gelijktijdig] {1901-1925} < middeleeuws latijn simultaneus, van simul [tegelijkertijd] (vgl. simili-); de t ontstond o.i.v. momentaneus, instantaneus.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

simultaan b.nw.
Gelyktydig.
Uit Ndl. simultaan (1872).
D. simultan (18de eeu), Eng. simultaneously (1675), Fr. simultanément.

Thematische woordenboeken

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Simultaan (< Fr. simultane = gelijktijdig; < Lat. simul = tegelijk). Gelijktijdig bestaand, d.w.z. waaraan gelijktijdig moet worden voldaan. Bv. Simultane vergelijkingen.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

simultaan ‘gelijktijdig’ -> Indonesisch simultan ‘gelijktijdig’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

simultaan gelijktijdig 1847 [Aanv WNT] <ME Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal