Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

scabreus - (onwelvoeglijk)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

scabreus bn. ‘onwelvoeglijk’
Vnnl. Scabreux (zn.) “onneffentheyt oft rouheyt” [1553; Van den Werve], scabreux ‘ruw, raspig’ [1650; Hofman], scabreus ‘gevaarlijk, netelig’ in het gevaer ... te groot en scabreus oordelende [1677; Fryxell]; nnl. scabreus ‘onwelvoeglijk’ in het “scabreuse” verhaal van Ritsert [1838; Gids, 260].
Ontleend aan Frans scabreux ‘ruw, niet glad’ [1498-1501; Rey], ook ‘moeilijk’ [1501; Rey], later ‘choquerend’ [1718; TLF], een ontlening aan Laatlatijn scabrōsus ‘ruw’, een afleiding met -ōsus ‘vol van’ van Latijn scaber ‘ruw, smerig, schurftig’ dat afgeleid is van scabere ‘krabben’, verwant met → schaven.
De eerste attestatie is wat vreemd, omdat scabreux, dat in het Frans een adjectief is, met twee substantieven wordt weergegeven. Vermoedelijk kende Van den Werve het woord eigenlijk niet zo goed.
Lit.: A. Fryxell (1843), Handlingar rörande Sverges historia, deel 4, Stockholm, 315

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

scabreus [gewaagd] {scabreux 1650} < frans scabreux [ruw, hobbelig, netelig, schuin] < latijn scabrosus [ruw, schunnig], van scaber [schilferig, ruw, schurftig], van scabere [krabben] (vgl. scabiës) + -osus [vol van].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

scabreus gewaagd 1650 [MEY] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal