Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

sacraal - (heilig)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

sacraal bn. ‘heilig’
Nnl. sacraal ‘gewijd, heilig’ in polyphone sacrale kunst ‘meertonige gewijde kunst (der muziek)’ [1892; WNT Aanv. contrapunt], omdat zij (de regelen der kaste) een godsdienstig of liever gezegd sacraal karakter dragen [1903; WNT kaste], het sacrale en het profane ‘het geestelijke en het wereldlijke’ [1955; WNT Aanv. differentiatie].
Zeer late ontlening in vele Europese talen aan middeleeuws Latijn sacralis ‘heilig, gewijd’ [1314; TLF], dat is afgeleid van Latijn sacer (genitief sacrī) ‘heilig’ of de afleiding daarvan sacrum ‘heilig voorwerp’. Het Nederlandse woord is mogelijk ontleend via Duits sakral [midden 19e eeuw; Pfeifer]; in het Frans verschijnt sacral pas in 1930 [TLF].
Latijn sacer ‘heilig’ is verwant met: Hittitisch saklāi- ‘rite, gebruik, wet’; Tochaars B sākre- ‘gelukkig’; < pie. *sah2k- ‘wijden, een verdrag sluiten’ (IEW 878).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

sacraal [heilig, m.b.t. het heiligbeen] {1926-1950 in beide betekenissen} moderne vorming naar latijn sacer [heilig], in medische zin van modern latijn sacrum [heiligbeen].

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

sacraal ‘heilig’ -> Indonesisch sakral ‘heilig’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

sacraal heilig 1919 [Aanv WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal