Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

roteren - (ronddraaien)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

roteren ww. ‘ronddraaien’
Nnl. eerst rotatie in van den as van rotatie ‘van de draaiingsas’ [1813; WNT Aanv. rotatie], dan roteren in Naauwelijks had ik het hoofd ... geroteerd [1849; Van Hengel], moet hij sneller roteren [1861; WNT Aanv.].
Wetenschappelijke ontlening, mogelijk ten dele via Duits rotieren (onovergankelijk) ‘ronddraaien’ [1800; Schulz], aan Latijn rotāre ‘(doen) ronddraaien’, een afleiding van rota ‘wiel, cirkel’, dat verwant is met → rad 1 ‘wiel’.
Lit.: J.F. van Hengel (1849), ‘Aanteekeningen en uittreksels uit mijne verloskundige praktijk’, in: Nederlandsch tijdschrift voor verloskunde [enz.] 3, Utrecht, 62-80, hier 72

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

roteren [ronddraaien] {1897} < latijn rotare [transitief ronddraaien], rotari [intransitief ronddraaien], van rota [wiel, rad].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

roteer ww.
1. Om 'n as of middelpunt draai. 2. Beurtelings optree.
Uit Ndl. roteren (1861 in bet. 1).
Ndl. roteren uit Latyn rotare 'veroorsaak om soos 'n wiel te draai', met lg. van rota 'wiel'.
D. rotieren (1800), Eng. rotate.

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1964), Vreemde woorden in de sterrenkunde, 2e druk, Groningen

Roteren (< Lat. rotáre = ronddraaien). Rondwentelen om een (denkbeeldige) as.

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Roteren (Lat. rotáre = ronddraaien; róta = rad). Rondwentelen om een (al of niet denkbeeldige) as.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

roteren ronddraaien 1897 [WNT uiteengaan] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal