Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

rectificeren - (rechtzetten)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

rectificeren ww. ‘rechtzetten’
Vnnl. rectificeren ‘beter maken, gezond maken’ in dat swert elleborus ... rectificeret oft maket dat heel lichaem ghesont ‘de zwarte helleborus (kerstroos) maakt het hele lichaam gezond’ [1511; Herbarius i.D.], rectificeren ‘recht maken; verbeteren, betrouwbaar maken’ [1553; Van den Werve], ende het kan gebeuren, soomen niet en rectificeert, dattet in langen tyt wel eenen heele dach schillen soude ‘en als men niet corrigeert kan het gebeuren dat het (een uurwerk) over een lange periode wel een hele dag afwijkt’ [1626; iWNT]; nnl. ‘verbeteren, rechtzetten’ in Ik moet even rectificeeren wat ik de vorige keer heb gezegd, het blijkt niet juist te zijn [1948; iWNT].
Ontleend, al dan niet via Frans rectifier ‘herstellen, rechtzetten (van een verkeerd geciteerde tekst o.i.d.)’ [1687; Rey], eerder al ‘verbeteren, hervormen’ [1280; Rey], ontleend aan middeleeuws Latijn rectificare ‘(weer) op de rechte weg brengen’, gevormd uit klassiek Latijn rēctus ‘recht, rechtuit, rechtstreeks’ → recht 1 en fācere ‘maken, doen’, zie → feit.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

rectificeren [rechtzetten] {1553} < middeleeuws latijn rectificare, van latijn rectus [recht] + -ficare, nevenvorm van facere (in samenstellingen -ficere) [maken, doen].

Thematische woordenboeken

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Rectificeren (-> rectificatie). Een rectificatie uitvoeren. Het rectificerend vlak van een ruimtekromme (vlak loodrecht op de hoofdnormaal) ontleent zijn naam aan het feit, dat bij ontwikkeling van het door dit vlak omhulde ontwikkelbaar oppervlak de ruimtekromme overgaat in een rechte.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

rectificeren rechtzetten 1553 [WNT] <ME Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal