Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

puls - (stoot)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

puls zn. ‘impuls, drijfkracht’
Nnl. puls ‘impuls, stoot, stroomstoot’ in komt al deze energie vrij in een ... lichtbundel, soms in een korte puls [1964; WNT Aanv. laser], ‘stroomstoot’ [1968; Kramers II], bij elke puls wordt het relais geopend [1970; Van Dale].
Als natuurwetenschappelijke term ontleend aan Engels pulse ‘trilling, ritme, herhaalde beweging’ [1656; OED], eerder al ‘slag, stoot’ [1587; OED], dat ontleend is aan Latijn pulsus ‘polsslag, slag, stoot’, een afleiding van de stam van het verl.deelw. pulsus van pellere ‘stoten, kloppen, de stoot geven’.
Latijn pellere is verwant met: Grieks plḗto ‘kwam dichterbij’; Oudiers eblaid ‘zal achtervolgen’, ad-ella ‘zal bezoeken’; bij de wortel pie. *pelh2- ‘naderbij komen’ (LIV 470).
Zie ook → pols, dat al in de Middelnederlandse periode aan hetzelfde Latijnse woord is ontleend. Andere woorden die teruggaan op Latijn pellere zijn bijv.appel 2, → impuls, → interpelleren, → propeller.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

puls2 [stoot] {1604} < latijn pulsus [idem], eig. verl. deelw. van pellere [slaan, stoten] (vgl. pols).

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

puls (Latijn pulsus)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

puls stoot 1604 [WNT volkomen II] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal