Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

positie - (plaats, toestand)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

positie zn. ‘plaats, toestand’
Vnnl. positie ‘toestand, gesteldheid, plaats’ in in de beste positie [1642; WNT], (Engeland) zijne positie en zijne macht [1663; iWNT]; nnl. positie ook ‘ambt, maatschappelijke status’ in diensten die mijne positie mij in staat heeft gesteld ... te doen [1813; WNT], maatschappelijke positie [1880; WNT], ‘staat van zwangerschap’ in vrouwen in positie [1910; WNT], ook in samenstellingen als positiebepaling ‘bepaling van de plaats waar, toestand waarin men zich bevindt’ [1950; WNT Aanv.], positiekleding ‘kleding voor zwangere vrouwen’ [1958; Soester Courant].
Ontleend, al dan niet via Frans position ‘situatie, plaats’, ouder posicion ‘stelling, argument’ [1283; TLF] en ‘plaats’ [1269-78; TLF], aan Latijn positiō (genitief -iōnis) ‘plaatsing, ligging’, afleiding van positus ‘geplaatst’, verl.deelw. van pōnere ‘plaatsen’; zie → poneren.
Latijn pōnere ‘plaatsen’ is een samentrekking van ouder *posinere, gevormd uit po- ‘weg’, verwant met Grieks apo-, zie → ab- en → apo-, en sinere ‘laten, achterlaten, neerzetten’, van onzekere herkomst.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

positie [houding, stand] {1641-1642 in de betekenis ‘stelling, bewering’, vgl. positie [verklaring in rechte] 1350-1384} < frans position < latijn positionem, 4e nv. van positio [verklaring in rechte, plaatsing, ligging, stand, toestand], van ponere, verl. deelw. positum (vgl. positief1).

Thematische woordenboeken

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Positie (< Lat. positio = ligging; < ponere = weerleggen). Math. in: positiestelsel.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

positie ‘stelling’ -> Indonesisch posisi ‘stelling’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

positie stelling 1641-1642 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal