Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

poep - (stront)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

poepen 1 ww. (NN) ‘zijn behoefte doen’
Vnnl. poepen ‘een wind laten’ [1599; Kil.]; nnl. poepen ‘zijn gevoeg doen’ [1864; Calisch].
Oorspr. een klanknabootsend woord.
Mnd. pupen ‘winden laten’.
poep 2 zn. (NN) ‘stront’. Nnl. poep ‘stront’ [1924; WNT]. Afleiding van poepen.

P.H. Schröder (1980), Van Aalmoes tot Zwijntjesjager, Baarn

poep

Poep is: uitwerpsel, maar vroeger was het grammaticaal ook een tussenwerpsel in de betekenis: ’t mocht wat, dat dacht je, och kom. In Hoofts Warenar zegt de oude gedienstige tot de vrek: ’t Geluk zou hier aan de deur kloppen? Poep!

In het Bargoens wordt poep gebruikt in de betekenis geld. De combinatie vindt men al bij Ezeltje strek je: men bedenke dat geld het slijk der aarde wordt genoemd. Ook als niet heel vriendelijke benaming voor Duitser werd het woord wel gebruikt. Men sprak van graspoepen (hannekemaaiers) en van blaaspoepen (straatmuzikanten). Men heeft zich afgevraagd of dit poep een verbastering is van Bube: jongen of dat men werkelijk aan de uitwerpselen moet denken. Poep is een klanknabootsend woord, het geeft het geluid weer dat iemand maakt die een wind laat.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

poep 1 znw. m. ‘wind, veest; uitwerpselen’, ook hier een klankwoord om het geluid van de veest aan te duiden. Het is moeilijk uit te maken of het direct van het klankwoord gevormd is dan wel uit een ww. poepen.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

poep I (veest). Van poepen.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

poep 2 m. (aardappel), hetz. als poep 3 = achterste.

poep 3 m. (in alle andere bet.), verbaalabstr. van poepen.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

poep (zn.) wind, scheet; < Rienlands Pup.

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

2poep s.nw. (plat)
Geluid wat gepaardgaan met die ontsnap van gasse deur die anus.
Uit Ndl. poep (1858). By Kiliaan (1599) word poep nog slegs as ww. aangetref, en by Bredero (1638) kom dit as tw. voor (Boshoff - Nienaber 1967, WNT).
Vanuit Afr. in S.A.Eng. (1969).

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

poe’pe (de), poep. Ouma* ik wil poepe doen (Cairo 1976: 44). - Etym.: S poepoe.

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

poep: wind (deur mens of dier gelaat), ook ww., windlaat; Ndl. poep en poepen (by Kil alleen ww. poepen, “submisse sive submissim pedere”, d.w.s.: “saggies wind opbreek”), word as kn. beskou.

J. du P. Scholtz (1961), Afrikaanse woorde en uitdrukkinge - eiegoed of erfgoed?, uitgegee deur Edith H. Raidt, in: Tydskrif vir Geesteswetenskappe, pp. 235-290

P...p snw. Segsw.: ’n Poep op ’n lappie, iemand wat niks beteken nie. – Schuermans 581: “Een scheet op een stokje, een niet” (Oos-Vlaams); Joos 457: “Dat is zooveel als een scheet in ’nen netzak, niets.” Eckart 255: Dat is en Karl as en Fuat (Furz) in der Löchte (Laterne). N. T. XI. 308: ’t Is zoo vast als een scheet in een netje, wordt gezegd van iets, dat heel onzeker is (op Goeree en Overflakkee).

Thematische woordenboeken

E. Sanders (1997), Borrelwoordenboek: 750 volksnamen voor onze glazen boterham, Den Haag

poepje In de betekenis ‘borreltje’ in 1929 voor het eerst gevonden, in Groningen, in de uitdrukking een poepke in hebben. Dit zei men van iemand die licht beschonken was. De naam gaat waarschijnlijk terug op een oudere betekenis van poepje, namelijk ‘kleinigheid, gering aantal’. De borrelnaam is onlangs nog in Drente gehoord. Van iemand die ‘erg dronken’ is zegt men daar hij is poepzat. In West-Friesland wordt poepie-an-weze gebruikt voor ‘aangeschoten, dronken zijn’. In de 19de eeuw zei men hij heeft over zijn tong gekakt voor ‘hij heeft overgegeven van de drank’, en hij is zo dronken als een kakstoel. Deze laatste uitdrukking wordt in verband gebracht men de waggelende, ‘dronken’, beweging die kinderen maakten als ze op deze stoel hun behoefte deden.
Vergelijk scheet.

[Herroem 13, 76; Ter Laan 1929:769; Pannekeet 1971:143; WNT XII2 2971]

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

poep ‘uitwerpselen’ -> Zuid-Afrikaans-Engels poep ‘veest, uitwerpselen’ <via Afrikaans>; Menadonees pu' ‘menselijke uitwerpselen’; Papiaments pupu ‘uitwerpselen’; Sranantongo pupe, pupu, p'pu ‘menselijke uitwerpselen’.

Dateringen of neologismen

R. Schutz (2007), Brekend nieuws, Nijmegen

geen poep geven. Letterlijke vertaling van Engels I don't give a shit = het kan me geen donder schelen; Ze geven geen poep om mensenrechten en welzijn. (2001); Ik geef geen poep om wat mensen over mij zeggen, ik weet wel beter; Al dat SDCC exclusive ruikt toch een beetje naar “wij geven geen poep om landen buiten Amerika!”

als de poep de ventilator raakt. Letterlijke vertaling van Engels when the shit hits the fan = als de beerput opengaat; Als de poep de ventilator raakt, dan heb ik liever de server binnen no-time weer up&running dan dat ik eerst een schuldige moet zoeken en uitkafferen. (1998); Toen de poep de ventilator raakte vielen ze echt door de mand en werd er uitsluitend op de Suunto's vertrouwd; Ik weet nu wel waar ik heen moet als de poep hier de ventilator gaat raken. Neem ik zelf m'n gitaar wel mee; Of de bewijsvoering nu rond is of niet. Het is in ieder geval beter dan wachten tot de poep de ventilator weer raakt. Ik ga er nog steeds vanuit dat het rechtsgeldig is en anders wordt de uitspraak wel ongedaan gemaakt. Dat getwijfel iedere keer!

heilige poep. Letterlijke vertaling van Engels holy shit = nondeju, godver; A: onwijs coole site zeg!! B: Heilige Poep! Daar kom je lekker op tijd mee! :) Evengoed waardeer ik je compliment! (2000); Heilige poep...Dat ontbijt alleen al, en wij maar zeuren over een beetje brinta beton; Heilige poep, ik gebruik n keer het woord “neuken” in een poll en er wordt als een bezetene gestemd. Zal ik dan maar meer vieze woorden gaan gebruiken?; Heilige poep! ze heeft mijn naam in bloed op de muur geschreven, weliswaar niet helemaal goed maar dat zal wel door de dope komen.

neukende poep. Letterlijke vertaling van Engels fucking shit; Gister al over tofu. Nu over een paard is niet om te dansen. Ik lijk neukende poep wel een dierenvriend. Ik ben even naar de slager. En daarna mijn katten slaan. (2004); Maar hij wil niet neuken met Emma, want zij is geen neukende poep voor hem. Tenminste, dat is wat ik ervan begrijp; Soms is het neukende poep jammer dat er niet meer te vinden/krijgen is van een bepaald combo, zoals vandaag van the Whorelords met Sociapath.

poep gebeurt. Letterlijke vertaling van Engels shit happens; Zie ook: stront gebeurt; A: Ik kwam aan op het station, zag dat het wel goed was en ben toen maar doorgegaan naar daar waar het niet goed was. Zoetermeer. Ik had je kaartje thuis laten liggen, zonder erbij na te denken. Sorry. B: Poep gebeurt. (1998); Nu had ik het een tijd uitgeleend en nadat ik het terug kreeg wou ik het gaan spelen. Maar wat denk je 1 van de CD's brak. Poep gebeurt; Aan de andere kant: poep gebeurt, daarom kies ik ervoor mijn site bij een betrouwbare partij te plaatsen en maak ik dubbele back-ups.

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

poepie, informeel voor ‘schatje, dotje’.

Harry Connick Jr. is een poepie van 22 dat met de soundtrack van ‘When Harry met Sally’ nummer 1 stond in Amerika... (Avenue, januari 1991)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal