Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

pardon - (tussenwerpsel: excuseer!)

Etymologische (standaard)werken

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

pardon znw. o. < fra. pardon ‘vergiffenis’ is afgeleid van het ww. pardonner < vulg. lat. perdonāre eig. ‘volledig schenken’. — Daarnaast staat als oudere ontlening mnl. pardoen ‘vergiffenis, aflaat’, vgl. nog zuidnl. pardoen o. ‘angelus’.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

pardon znw. o. Uit fr. pardon (van pardonner > lat. per-dônâre). Een oudere ontl. hieruit is mnl. pardoen o. “vergiffenis, aflaat”. Vgl. mnl. baroen: nnl. baron.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2002), West-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de West-Vlaamse woorden, Amsterdam

pardoen (DB), zn. m./o.: vergiffenis, aflaat, kwijtschelding; angelus. Mnl. pardoen ‘vergeving’. Fr. pardon < pardonner ‘vergeven’, oorspr. ‘toestaan’ < Lat. perdonare. Ook ww. pardoenen ‘driemaal kleppen van de klok bij het angelus’. Vgl. Gezelles gedicht ‘t Pardoent.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

pardon (Frans pardon)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

pardon ‘tussenwerpsel: excuseer!’ -> Negerhollands pardon, padūn, bardon ‘tussenwerpsel: excuseer!’; Saramakkaans padón ‘tussenwerpsel: excuseer!’.

pardon ‘vergiffenis’ -> Indonesisch pardon ‘vergiffenis, clementie’; Negerhollands pardon, padūn, bardon ‘vergiffenis’; Sranantongo pardon ‘vergiffenis’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

pardon tussenwerpsel: excuseer! 1840 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal