Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

mee - = mede (samen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

mee bw. ‘eveneens, in dezelfde richting’
Onl. mithi ‘mee, eveneens’ in thar sint ouch mithe uirtuosi et misericordes ‘daarbij zijn ook deugdzamen en barmhartigen’ [ca. 1100; Will.]; mnl. newillen wise el niewerincs mede laden ‘willen we ze nergens anders mee belasten’ [1236; VMNW], mede uaren ‘meegaan’ [1253; VMNW medevaren]. Daarnaast ook in samenstellingen: onl. mithiwist ‘aanwezigheid’ (met wist als afleiding van wesan ‘wezen, zijn’) [ca. 1100; Will.]; mnl. mede porter ‘medeburger’ [1287; VMNW], mee in waren dapostelen me tuwen grave? ‘waren de apostelen mee(gegaan) naar uw graf?’ [14e eeuw; MNW].
Ontstaan uit ouder mede door wegval van intervocalische -d-. Zie ook → met.
Os. mid, midi (mnd. mit, met); ohd. mit, miti (nhd. mit); ofri. mith, mithi (nfri. mei); oe. mid (me. mid, ne. wrsch. nog in de samenstelling midwife ‘vroedvrouw, verloskundige’); on. með, meðr (nzw. med); got. miþ; alle ‘met’, < pgm. *meda, *meþa, *medi, *meþi.
Verwant met: Grieks méta ‘met, tussen, na’ (zie → meta-); Sanskrit smát ‘samen met’; Avestisch maṭ ‘met’; < pie. *met(h2)- (IEW 702).
Als bijwoord is de gewone vorm in het hedendaags Nederlands mee. In formeel taalgebruik komt mede nog zelfstandig voor in de betekenis ‘ook’: mede dankzij uw medewerking, en in de samenstelling alsmede ‘evenals, en ook’. In combinatie met werkwoorden is mee- de gewone vorm, zoals in meegaan, meeleven, meelopen, meewerken, maar medeondertekenen. Bij zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden is daarentegen mede- gebruikelijker: medeaansprakelijk, medebepalend, medewerker, medemens, mededinging, → mededogen; behalve bij die woorden waarbij de relatie met een werkwoord nog duidelijk voelbaar is: meegaand, meeprater, meelevendheid ‘sympathie’ (naast (het) medeleven ‘id.’). Een geïsoleerd geval is metgezel, dat in het mnl. medegheselle luidde.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

mee ‘(voorzetsel) ook, samen met’ -> Zuid-Afrikaans-Engels with ‘ook, samen met’ <via Afrikaans>.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal