Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

magazine - (opslagruimte; bergruimte in een vuurwapen voor patronen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

magazijn zn. ‘opslagruimte; bergruimte in een vuurwapen voor patronen’
Vnnl. magasin ‘opslagplaats, pakhuis, voorraadkamer’ [1588; Kil., Appendix], packhuysen ende magasijnen [1658; WNT]; nnl. magazijn, ook ‘voorste afdeling in een diligence’ [1735; Stall. I, 110], ‘tijdschrift, verzamelwerk’ [1750; WNT], ‘grote, luxewinkel’ in om de grootste magazijnen van modegoederen te bezoeken [1846; WNT], ‘bergruimte in een vuurwapen voor patronen’ [1890; WNT repeteeren].
Ontleend aan Frans magasin ‘pakhuis’ [1409; TLF], ouder maguesin [ca. 1389; TLF]. Dit woord is ontleend, hetzij via Italiaans magazzino ‘id.’ [voor 1348; DELI], hetzij via het Provençaals (indirect geattesteerd in Marseille als middeleeuws Latijn magazenum ‘pakhuis in een Algerijnse kustplaats’ [1228; TLF]), aan Arabisch maḵāzin, meervoud van maḵzan ‘pakhuis’, dat behoort bij het werkwoord ḵazana ‘opslaan’.
In het Frans ontwikkelde de betekenis van magasin zich verder tot ‘grote, luxewinkel, waarin veel spullen worden verkocht’ [1723; Rey], ‘warenhuis’ [19e eeuw; Rey]. Deze betekenis heeft ook in het Nederlands bestaan, maar is nu verouderend.
Ook Engels magazine ‘opslagplaats’ [16e eeuw; OED] is ontleend aan het Frans. In het Engels ontwikkelden zich verscheidene betekenisvariaties, waarvan sommige eveneens in het Nederlands zijn overgenomen, bijv. ‘patroonkamer in een geweer’ [1744; OED] en ‘tijdschrift’ (uit overdrachtelijk ‘opslagplaats van informatie’). Dat laatste woord werd later herontleend in de Engelse vorm magazine “populair tijdschrift” [1947; Koenen].

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

magazine [periodiek] {1926-1950} eerder in de aangepaste vorm magazijn {1750} in namen van verzamelwerken en tijdschriften, vgl. Hollands Magazyn, Nieuw Nederlandsch Taalmagazijn < engels magazine < frans magasin (vgl. magazijn), dus eig. ‘opslagplaats van artikelen’.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

magazine (Engels magazine)

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

magazine [meguzie:n] chique benaming voor tijdschrift of katern in kleurendruk.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

magazine ‘periodiek’ -> Sranantongo maksin ‘periodiek’ (uit Nederlands of Engels).

Dateringen of neologismen

F. Bakker, E. van Ruijsendaal, P. Uljé, D. van Zijderveld, Vindpunt.nl – elektronisch doorzoekbare Woordenlijst Overbodig Engels met Nederlandse tegenhangers, uitgebreide en verbeterde voortzetting van de boekuitgaven Funshoppen in het Nederlands (2009) en Op-en-Top Nederlands (2015)

magazine zn. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = tijdschrift, blad, bladerblad.
= producent, productieleider.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

magazine periodiek 1929 [KWT] <Engels

J. Posthumus (1986), A Description of a Corpus of Anglicisms, Groningen

magazine, [ʹmɛɡəzi(:)n, --ʹ-, ʹmɛɡəzin] Koenen 1974; Van Dale 1976. Loanword from English magazine n.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal