Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

lady - (voorname dame)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

lady zn. ‘voorname dame’
Vnnl. Wanneer hy zal voeren een Ridder, Lady, of Gentilman van qualiteit [1671; iWNT gentelman]; nnl. lady “eene voorname vrouw of jonkvrouw; eene Engelsche dame” [1824; Weiland].
Ontleend aan Engels lady ‘adellijke titel, dame’, ontwikkeld uit Oudengels hlǣfdīge ‘dame, heerseres, hoofd van een huishouding’, gevormd uit het zn. hlāf ‘brood’ en een afleiding van de wortel dīg- ‘kneden’, zie → deeg. De letterlijke betekenis is dus ‘broodkneedster’, overdrachtelijk ‘broodverdeelster’, maar al in de oudste Engelse attestaties heeft het woord de bovengenoemde algemene betekenis. Zie ook → compagnon en → lord.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

lady [dame] {1824} < engels lady < middelengels lafdi, oudengels hlæfdige [kneedster van het brood], van hlaf (engels loaf) [brood] + dæge [die kneedt], van dag [deeg] → lord.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

lady s.nw.
1. Titel vir 'n vrou uit die Britse adelstand. 2. Gesofistikeerde, verfynde vrou. 3. (skertsend of neerhalend) Vroulike persoon wat maak asof sy in hoë sosiale kringe beweeg, baie gemaklik lewe en nie haar hande onnodig gebruik nie.
In bet. 1 en 2 uit Eng. lady (1704 in bet. 1, 1861 in bet. 2). Bet. 3 het in Afr. self ontwikkel.

lydie s.nw. (geselstaal; skertsend of neerhalend)
Lady (lady 3).
Verafrikaanste vorm van lady.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

lady (Engels lady)

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

lady [leedie] dame.

Dateringen of neologismen

F. Bakker, E. van Ruijsendaal, P. Uljé, D. van Zijderveld, Vindpunt.nl – elektronisch doorzoekbare Woordenlijst Overbodig Engels met Nederlandse tegenhangers, uitgebreide en verbeterde voortzetting van de boekuitgaven Funshoppen in het Nederlands (2009) en Op-en-Top Nederlands (2015)

lady zn. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = echte dame, dame. De wildebras heeft zich tot een echte dame ontwikkeld.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

lady dame 1824 [WEI] <Engels

J. Posthumus (1986), A Description of a Corpus of Anglicisms, Groningen

lady, only in compounds [le:di] Koenen 1940 (in other sense); Koenen 1974 (in other sense); Van Dale 1976 (in other sense). Dames- (attrib.): “Concorde ½ doublé 18 kar. Gouden pen. In diverse uitvoeringen. Ook in lady-model.” (1210118). Compounds/derivations: lady-model; first lady. Editorial comment: A use not registered in the dictionaries is that of ‘lady’ as the first element in a compound, as in our ‘lady-model’, and in the following entry ‘ladyshave’. The English equivalent of the former is ‘lady’s model’, a compound of a different type with a classifying genetive as first element. The Dutch form ‘lady-model’ is probably best looked upon as a loanblend, with the long-established Dutch word ‘model’ (orig. a French loan) tagged on to the English element. Loanword from English lady n.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal