Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

koerier - (vervoerder van berichten, pakjes e.d.)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

koerier zn. ‘vervoerder van berichten, pakjes e.d.
Vnnl. courier ‘ijlbode, overbrenger van berichten’ [1584; WNT zullen I]; nnl. koerier ‘id.’ in koeriers ... met brieven [1808; WNT], ‘overbrenger van berichten voor het verzet in de Tweede Wereldoorlog’ [1952; Koenen], ook als verkorting van koeriersdienst ‘bezorgdienst voor poststukken en pakjes’ in dat PTT Post de koeriers ‘uit de markt zal timmeren’ [1990; NRC].
Via Frans courrier ontleend aan Italiaans corriere ‘boodschapper’ [1282; DELI], afleiding van het werkwoord correre ‘hardlopen’, ontwikkeld uit Latijn currere ‘hardlopen, lopen’, zie → coureur.
Koerier werd ook gebruikt als naam voor nieuwsbladen, bijvoorbeeld het dagblad de Limburger Koerier [vanaf 1886; Picarta]. Zie ook → krant.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

koerier [bode] {1637} < frans courrier < italiaans corriere [koerier, ijlbode, briefpost], van correre [snel lopen, rennen] < latijn currere [(hard) lopen] (vgl. cursus).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

koerier znw. m., eerst na Kiliaen bekend, maar mhd. reeds kurier < fra. courrier < ital. corriere, onder invloed van currere ‘lopen’ ontstaan uit vulg.-lat. *cursarius ‘snel lopend’.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

koerier znw., nog niet bij Kil. Uit fr. courrier (van courir > lat. currere), misschien door bemiddeling van hd. kurier m. (reeds mhd.).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

koerier ‘bode’ -> Indonesisch kurir ‘bode’; Minangkabaus kurir ‘bode’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

koerier bode 1620 [Courante uyt Italien, 21 aug. 2a] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal