Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

karaoke - (Japans amusement waarbij telkens één amateur het vocale deel van de muziek invult)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

karaoke [Japans amusement waarbij telkens één aanwezige amateur het vocale deel van de muziek invult] {na 1950} < japans karaoke, van kara [klaterlach] + oke [veroorzaken].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

karaoke s.nw.
Vorm van vermaak waarby 'n amateur uit die gehoor die vokale gedeelte van voorafopgeneemde agtergrondmusiek sing.
Uit Eng. karaoke (1987).
Eng. karaoke uit Jap. karaoke, met lg. uit kara 'skaterlag' en oke 'veroorsaak'.
Ndl. karaoke (ná 1950).

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

karaoke (Japans karaoke)
Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

breedbeeldtelevisie [tv-toestel] (1993). Frank Jansen en Hubert Roza publiceren Het laatste woord, met nieuwe woorden die zij signaleerden van de winter van 1992 tot de zomer van 1993. Daarin staan bijvoorbeeld breedbeeldtelevisie, bovenwereld, inhaalmoeder, karaoke, sleurhut, sociopaat, spookstudent, stedenband, stervensbeheersing, telewerken, tempobeurs, uitkeringsfraude en wao-gat. Uit digitale krantenarchieven blijkt dat in 1993 onder andere ook de nieuwe woorden bungeejumpen, Bollywood en chatten opduiken.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

karaoke Japans amusement waarbij telkens één amateur het vocale deel van de muziek invult 1991 [De Coster 1999] <Japans

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

karaoke (← Jap. kara ‘leeg’ + õke (sutora) ‘orkest’), het door amateurs in het openbaar meezingen met vooraf opgenomen muziek waarvan de zang is weggedrukt. Karaoke ontstond in Japan eind jaren zeventig als populair tijdverdrijf voor gestreste zakenlieden. Karaokemachines zijn een soort jukeboxen met bekende populaire liedjes, gewoonlijk verbonden met een microfoon. Het repertoire is erg gevarieerd, van Ella Fitzgerald tot Koos Alberts. De tekst van elk liedje wordt meestal op een scherm afgespeeld, zodat men gemakkelijk kan meezingen. In Japan worden dergelijke karaokemachines niet alleen geïnstalleerd in bars, maar ook in taxi’s. De machines kunnen zo’n vierduizend liedjes bevatten. Ook in samenstellingen, zoals karaokebar.

En weer de Karaoke bar: Karaoke betekent ‘Leeg Orkest’: men zingt er mee met videoclips in een luide microfoon-met-echo. (Avenue, oktober 1991)
Het verschijnsel ‘karaoke’ is al heel oud. Vroeger hield het in dat er een band of orkest in een café speelde en alle aanwezigen mee konden zingen. Tegenwoordig hoeft de muziek niet meer live te zijn, karaoke (wat letterlijk leeg orkest betekent) gaat hand in hand met een laserdisc. De disc gaat in het apparaat en met een druk op de knop wordt de muziek hoorbaar en is er een clip te zien waarbij door het beeld de tekst meeloopt. Op het moment dat de strofen gezongen moeten worden kleurt het programma ze in. Iedereen kan zo zijn favoriete plaat zingen. (Oor, 30/12/91)
De derde verdieping staat stampvol elektronica. Midden in de zaal staan enkele klanten met microfoons in hun handen tegen een tv-scherm te zingen. Ze proberen een van de hier immens populaire karaokee-machines uit (uit te spreken als ‘kalá-okéé). (Elsevier, 30/05/92)
Het is te zien op televisie, het is te beoefenen in het café, en binnenkort kan iedereen ook thuis een Karaoke-set verkrijgen, net als in Japan. (Trouw, 26/02/93)
Karaoke is vanuit Japan nu ook het Westen aan het veroveren. De meeste karaoke-installaties gebruikten tot nu toe ‘laservision’, ook een uitvinding van Philips, maar door Eindhoven vrijwel als een mislukking afgeschreven. (Vrij Nederland, 04/09/93)
Het fenomeen karaoke breekt in heel Europa en Amerika door, maar heeft in Italië dusdanige afmetingen aangenomen dat het denkende deel van de natie zich afvraagt of er niet sprake is van een volksgekte. (Elsevier, 11/06/94)
Dankzij de opmars van geluidskaarten heeft de Karaoke-karavaan pc-land inmiddels bereikt. Karaoke is een uit Japan afkomstige rage waarbij men kan meezingen op bekende melodieën, terwijl een computerscherm ondertussen de songtekst toont. De tekst licht op het juiste moment op, zodat in de maat blijven geen probleem mag zijn. (PC-Active, februari 1995)
Champagneparty’s, personeelsfeesten all american style, dineren met karaoke, conferenties en kinderpartijtjes. Alles kan in Hoofddorp bij Claus! (Vrij Nederland, 21/12/96)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal