Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

jamboree - (internationale scoutingbijeenkomst)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

jamboree zn. ‘internationale scoutingbijeenkomst’
Nnl. jamboree ‘internationale padvindersbijeenkomst’ [1920; WNT Aanv.].
Ontleend aan Engels jamboree ‘id.’ [1919; OED], eerder al Amerikaans-Engels jamboree ‘uitbundig feest, braspartij’ [1868; OED], waarvan de verdere herkomst onzeker is. Het vrijwel even oude synoniem jamboree, een term uit het Amerikaanse kaartspel euchre, die een bijzonder gunstige hand aanduidt [1864; BDE], is misschien hetzelfde woord, hoewel de betekenisovereenkomst ‘vrolijke gebeurtenis’ wel erg subtiel is. De opvatting dat het woord afkomstig is uit het Hindi, duikt geregeld op, maar wordt door geen enkele concrete aanwijzing bevestigd. Het woord kan in elk geval niet bedacht zijn door de Brits-Indische schrijver Rudyard Kipling, de auteur van Jungle Book, gezien zijn geboortejaar 1865.
De eerste grote internationale scoutingbijeenkomst werd in 1920 in Londen georganiseerd door de International Rally of Boy Scouts en was van begin af aan bekend onder de naam jamboree. Sindsdien vinden (wereld)jamborees geregeld plaats, in principe om de vier jaar en o.a. in 1937 en 1995 in Nederland.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

jamboree [internationaal padvinderskamp] {1926-1950} < engels jamboree, etymologie onbekend.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

jamboree znw. m., ‘internationale bijeenkomst van padvinders’ < amerik. jamboree ‘lawaaierige pret’, van onbekende herkomst.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

jamboree s.nw.
Internasionale, nasionale of tussenstreekse byeenkoms van die padvinders of Boy Scouts.
Uit Eng. jamboree (1919).
Eng. jamboree uit Amer.Eng. sleng jamboree (1868) 'lawaaierige byeenkoms'.
Ndl. jamboree (1920).

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

jamboree: “lawaaierige partytjie; saaamtrek v. padvinders”; Ndl. en Eng. uit Am.-Eng. “sleng” jamboree (sedert laaste kwart v. vorige eeu), herk. onbek.

Thematische woordenboeken

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

jamboree [dzjemboorie:] {lawaaiige, feestelijke chaos} sinds 1920 benaming van de vierjaarlijkse internationale bijeenkomst van de padvindersbeweging.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

jamboree ‘internationaal padvinderskamp’ -> Indonesisch jamboré ‘internationaal padvinderskamp’.

Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

padvinderij [scouting ] (1911). In Arnhem wordt in 1911 de vereniging ‘De Arnhemsche Padverkenners’ opgericht, een jeugdorganisatie naar het Engelse voorbeeld van Robert Baden-Powell (1857-1941), de grondlegger van de padvinderij. Baden-Powell had in 1907 het boek Scouting for boys gepubliceerd. In Nederland kwam hiervan in 1910 een bewerking uit: Op! Hollandsche Jongens naar Buiten, geschreven door de gymnastiekleraar W.J. van Hoytema. De padvinderij bracht nieuwe woorden als padvinder, welp, scout, akela en jamboree. In 1973 werd de naam ‘De Arnhemsche Padverkenners’ gewijzigd in Scouting Nederland.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

jamboree internationaal padvinderskamp 1920 [Aanv WNT] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal