Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

jackpot - (hoofdprijs bij gokspelen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

jackpot zn. ‘hoofdprijs bij bepaalde gokspelen’
Nnl. jackpot ‘hoofdprijs’ [1974; Koenen].
Ontleend aan Engels jackpot ‘id.’ [Jack Pot 1881; OED], gevormd uit jack ‘boer in het kaartspel’, oorspr. de vertrouwelijke nevenvorm van de voornaam die in het Engels nu John luidt, en pot ‘pot’, zie → pot 1. Deze Engelse roepnaam Jack is wrsch. ontstaan via verkleinvormen als Jankin ‘Jantje’ en Jackin (OED); ook in het zuidelijke Nederlands is dit gebeurd, een en dezelfde persoon staat bijv. kort na elkaar opgetekend als Jake [1380; Debrabandere 2003] en als Jan [1385; id.].
De term komt uit het pokerspel. De jackpot was de geldpot, waarin de inleg toenam, totdat een van de spelers een paar boeren kon tonen. Bij uitbreiding staat een jackpot ook voor de hoofdprijs in andere gokspelen, bijv. in gokautomaten of bij loterijen. Meestal is er sprake van een prijs die in waarde blijft toenemen, totdat hij gewonnen wordt.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

jackpot [de totale inleg] {na 1950} < engels jack-pot, het eerste lid is Jack [Jan, kerel, boer in het kaartspel, in amerikaans slang: geld] (vgl. jack-stag).

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

jackpot (Engels jackpot)

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

jackpot [dzjekpot] {boerenpot} speciale ‘pot’ bij gokspelletjes, die slechts onder heel bijzondere omstandigheden wordt uitgekeerd, en dus meestal flink groot is. Oorspr. in poker, een aparte pot die pas werd uitgekeerd als een der spelers kon openen met een paar boeren (‘jacks’), of beter.

Dateringen of neologismen

F. Bakker, E. van Ruijsendaal, P. Uljé, D. van Zijderveld, Vindpunt.nl – elektronisch doorzoekbare Woordenlijst Overbodig Engels met Nederlandse tegenhangers, uitgebreide en verbeterde voortzetting van de boekuitgaven Funshoppen in het Nederlands (2009) en Op-en-Top Nederlands (2015)

jackpot zn. Ontleend aan het Engels.
= bonuspot, bonusprijs, goudpot.
= overzicht.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

jackpot de totale inleg 1979 [Wijnands&Ost] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal