Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

invasie - (grootschalige inval)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

invasie zn. ‘grootschalige inval’
Vnnl. invasie ‘aanval’ in invasien ... die dagelicx den landen voirsz. by den Gelresschen aengedaen worden ‘aanvallen die de voornoemde landen dagelijks door de Geldersen worden aangedaan’ [1524; WNT vangenis]; nnl. ‘grootschalige inval’ in de invasie in Italië wordt voorbereid [1943; WNT Aanv. zenuw], ook overdrachtelijk invasie ‘grote toestroom van mensen’ [1949; WNT Aanv. desastreus].
Al dan niet via Frans invasion ‘inval’ [ca. 1155; Rey] ontleend aan Latijn invāsiō ‘aanval’, afleiding van het werkwoord invādere ‘binnendringen, aanvallen’, gevormd uit → in- 3 ‘in, naar’ en vādere ‘gaan, voortschrijden’, verwant met → waden.
In de Vroegnieuwnederlandse teksten (16e-17e eeuw) komt dit woord regelmatig voor. Opvallend is dat het WNT voor de periode daarna tot aan de Tweede Wereldoorlog slechts twee citaten van invasie geeft en daarna weer meer. Of het woord in die tussentijd uit de algemene woordenschat verdwenen is geweest, is niet te bepalen, maar zeker is wel dat de herleving ervan na de oorlog het gevolg is van de invasies die door de geallieerden werden uitgevoerd, met name de allesbeslissende in 1944 in Normandië.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

invasie [vijandelijke inval] {1542} < frans invasion < latijn invasionem, 4e nv. van invasio [gewelddadige inval, aanval], van invadere (verl. deelw. invasum) [binnendringen], van in [in, naar] + vadere [gaan, voortschrijden].

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

invasie ‘vijandelijke inval’ -> Indonesisch invasi ‘vijandelijke inval’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

invasie vijandelijke inval 1524 [WNT vangenis] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal