Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

invalide - (persoon met een functionele beperking of gebrek)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

invalide zn. ‘persoon met een functionele beperking of gebrek’
Nnl. invalide ‘ongeschikt geworden soldaat (door blessure of ouderdom)’ [1726; WNT], ‘ziekelijk persoon of persoon met een lichamelijk gebrek’ in de titel Dagboek van een invalide ..., vertaling van The diary of an invalid van H. Matthews [1821; Picarta]. Ook als bn. ‘een lichamelijk gebrek hebbend’, in invalide geschoten op 's Lands Vloot [1740; WNT].
Ontleend aan Frans invalide (bn.) ‘gebrekkig, zwak’ [1515; Rey], later zelfstandig gebruikt als ‘ongeschikt geworden soldaat’ [1678; Rey], ‘persoon die door een lichamelijk gebrek niet (meer) kan werken’ [1718; Rey]; het bn. is ontleend aan Latijn invalidus ‘krachteloos, zwak’, afgeleid met het voorvoegsel → in- 2 ‘niet’ van validus ‘sterk, gezond’, zie → valide.
Het bn. invalide komt eerder al voor in de betekenis ‘ongeldig (van zaken)’ [1609; Stall.], die verder in het Nederlands niet gebruikelijk is geworden.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

invalide [gehandicapt] {1668} < frans invalide [idem] < latijn invalidus [krachteloos, zwak, onmachtig], van in- [on-] + validus [krachtig, gezond, machtig] (vgl. valide).

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

invalide (Frans invalide)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

invalide ‘gehandicapt’ -> Indonesisch invalid ‘gehandicapt’; Menadonees invalit ‘gehandicapt’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

invalide gehandicapt 1726 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal