Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

inauguratie - (plechtige inwijding)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

inauguratie zn. ‘plechtige inwijding’
Vnnl. inauguratie (der universiteyt) ‘plechtige, ceremoniële inwijding’ [1575; WNT triomf], ‘ceremoniële intreding of installatie (van een persoon) in een ambt’ [1596; WNT verheuging].
Ontleend aan Latijn inaugurātiō ‘plechtige ceremoniële inwijding’, ook algemener ‘aanvang’, afleiding van inaugurāre ‘(iemand) plechtig installeren in een ambt, priesterschap e.d.; (een locatie) inwijden’. Gevormd uit → in- 3 en augurāre ‘voorspellingen doen aan de hand van vliegende vogels’, afleiding van augur ‘waarzegger, vogelwichelaar’; de oorspr. betekenis is dus letterlijk ‘plechtig inwijden op een moment dat de voortekenen gunstig zijn’. De augur had bij de Romeinen een officiële functie als regeringsadviseur. Men veronderstelt wel dat dat woord dezelfde wortel bevat als het werkwoord augēre ‘vermeerderen, doen groeien’, omdat de augur o.a. goede oogsten voorspelde; het is verwant met → wassen 2 ‘groeien, toenemen’ en zie ook → auteur.
In het NN is het woord beperkt gebleven tot universitaire kringen; een inauguratie vindt plaats bij het aantreden van een hoogleraar en in sommige universiteitssteden ook bij de toetreding van nieuwe leden tot een studentenvereniging. In het BN heeft het woord onder invloed van Frans inauguration een algemenere betekenis ‘plechtige inwijding, opening, ingebruikneming, etc.’. Daarnaast komt het woord in het NN en BN tegenwoordig ook wel voor als leenvertaling uit het Engels, bijv. in persberichten over de inauguratie van een nieuwe Amerikaanse president.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

inauguratie ‘inwijding’ -> Indonesisch inaugurasi ‘inwijding’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal