Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

idyllisch - (als in een idylle)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

idylle zn. ‘onbedorven levenssituatie, literair genre’
Nnl. idylle ‘land-, veld- of herdersdicht’ [1824; Weiland], “een kleine schildering, een tafereel uit het leven van natuurmenschen” [1847; Kramers], ‘een situatie als in een literaire idylle’ [1891; WNT]. Ouder is de attestatie een Herderszang, une Elegante Idille [1784; WNT uitlaten I], maar daarin is idille nog een Frans woord.
Ontleend aan Frans idylle [1674; Rey], eerder idille [1638], idilie [1555], ontleend via Italiaans idillio ‘pastoraal gedichtje’ [16e eeuw; DEDLI] aan renaissancistisch Latijn idyllium ‘klein gedicht, herderszang’ < Grieks eidúllion ‘herdersdicht’, letterlijk ‘afbeeldinkje, kort beschrijvend vers’, verkleinwoord van eĩdos ‘vorm, gedaante’, zie → idee.
In de 3e eeuw v. Chr. schreef de Griekse dichter Theokritos als reactie op de verfijnde hellenistische stadscultuur gedichten over het landleven, onder de naam eidúllia ‘idyllen’; dergelijke poëzie vond navolging in Byzantium en kwam sinds de Renaissance in de West-Europese literatuur in de mode. Vanaf de 18e eeuw werden ook idyllen in proza geschreven, in Nederland meestal in navolging van buitenlandse voorbeelden.
idyllisch bn. ‘bekoorlijk door landelijke eenvoud en lieflijkheid’. Nnl. idyllisch “velddichterlijk, herderlijk” [1824; Weiland], ‘landelijk; herderlijk, eenvoudig en onschuldig’ [1847; Kramers], ‘onbedorven, bekoorlijk, in de trant of in de versvorm van een idylle’ [1891; WNT]. Ontleend aan, of gevormd naar analogie van Duits idyllisch [eind 18e eeuw; Pfeifer], afleiding van Idylle.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

idyllisch ‘in de trant van een idylle’ -> Indonesisch idilis ‘in de trant van een idylle’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal