Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

gourmand - (gulzigaard, lekkerbek)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

gourmand zn. ‘gulzigaard, lekkerbek’
Nnl. gourmand ‘vraat’ [1805; Meijer], ‘lekkerbek, gulzigaard, vraat’ [1824; Weiland], ‘id.’ [1847; Kramers]. Eerder al het werkwoord gourmanderen ‘gulzig zijn, verslinden’ in vnnl. de geheele weerlt te commanderen ende alle coninghen, princen ende republijcquen te gourmanderen ‘(de ambitie van Portugal om) de hele wereld te commanderen en alle koningen, prinsen en republieken op te slokken’ [1613; WNT republiek], gourmanderen ‘vreten, gulzig zijn’ [1650; Hofman].
Ontleend aan Frans gourmand ‘gulzigaard’, eerder gormant ‘id.’ [1285; DEAF], verdere herkomst onduidelijk. Wrsch. gevormd bij hetzelfde Oudfranse woord *grom ‘jongen’ dat aan de basis staat van → gourmet, maar dan met nog eerdere metathese en betekenisontwikkeling. Misschien gaat het oorspr. om twee dialectische nevenvormen.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

gourmand [lekkerbek] {1824} < frans gourmand, etymologie onbekend, niet van gourmet.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

gourmand (zn.) lekkerbek; Nuinederlands gourmand <1805> < Frans gourmand.

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

gourmand s.nw.
Iemand wat geneig is om 'n groot hoeveelheid kos te eet.
Uit Fr. gourmand (14de eeu) of Ndl. gourmand (1824) of Eng. gourmand (1491).
D. Gourmand (18de eeu).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

gourmand lekkerbek 1824 [WEI] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal