Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

golf - (zeeboezem)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

golf 2 zn. ‘zeeboezem, grote baai’
Mnl. golf, ook wel eens glouf (met metathese van de l), ‘baai’ in ende si liden door die zee adriake, diemen heet glouf van venegien ‘en zij reizen over de Adriatische Zee, die men Golf van Venetië noemt’ [1462; MNW wilc], ... voeren wy door die golff sancte Helene ghenoemt [1488; MNW]; vnnl. golve ‘zeeboezem’ [1599; Kil.].
Ontleend, wrsch. via Oudfrans golf ‘zeeboezem’ [ca. 1284; Rey] (Nieuwfrans golfe ‘id.’), aan Italiaans golfo ‘id.’ [voor 1321; DEDLI], Laatlatijn colfus, culfus ‘id.’, een ontlening aan Grieks kólpos ‘zeeboezem, baai’ (o.a. in Handelingen 27:39), naast oorspr. ‘welving, plooi’. Dit Griekse woord is mogelijk ontstaan uit ouder *kwólpos (met kw-p > k-p door dissimilatie) en is dan verwant met → welven.
Niet hetzelfde woord als → golf 1, dat integendeel door invloed van het hier behandelde woord de huidige vorm heeft gekregen.
In het Nederlands behoort het woord niet meer tot de algemene woordenschat en wordt het alleen gebruikt in aardrijkskundige namen zoals de Golf van Biskaje en de Perzische Golf.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

golf2 [zeeboezem] {golve, golf 1488} < frans golfe, italiaans golfo < middeleeuws latijn colpus [idem] < grieks kolpos [boezem, zeeboezem].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

golf 1 znw. v., laat-mnl. golf < fra. golfe < laat-lat. colpus < gr. kólpos ‘zeeboezem’. Maar er bestond reeds een ouder woord, dat ‘unda’ betekende, vgl. mnl. ghelve, mnd. gelve ‘golf’, on. gjalfy ‘lawaai; hevige golfbeweging; zee’, waarnaast mhd. gelpf, oe. gilp ‘lawaai’ (Kuhn KZ 1, 1852, 140). — Een labiaal-afl. van de onder gillen behandelde idg. wt. *ghel en zie ook: gulp 1.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

golf 2 v. (zeeboezem), uit Fr. golfe, van Gr. kólphos, bijvorm van kólpos = boezem, holte.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

golf zeeboezem 1488 [MNW] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal