Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

fik - (brand)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

fikken 2 ww. ‘goed branden’
Nnl. wat zel dat fikken ‘wat zal dat lekker branden’ [1897; WNT].
Het woord is in deze betekenis voor het eerst in de Zaanstreek gesignaleerd en vermoedelijk gegroeid uit een specifieke toepassing, namelijk op het flikkeren van vlammen, van de algemene betekenis ‘heen en weer bewegen’ van dit werkwoord en varianten ervan in het Nederlands en de buurtalen. Zo zijn daar: mnl. bevicken ‘slaan’ [1400-50; MNW], ficken ‘id.’ [1477; EDale], ook fickelen ‘slaan, stoten’ [1599; Kil.], ‘doelloos bewegen’ [1787; WNT fikkelen], figgelen ‘onhandig prutsen’ [1873; WNT]. Buiten het Nederlands: Middelhoogduits ficken ‘wrijven’ (waaruit ‘snel heen en weer bewegen’, en nu alleen ‘neuken’ [16e eeuw; Pfeifer], de reduplicerende vorm Duits fickfacken ‘heen en weer bewegen, wrijven’, Fries fykje ‘onhandig snijden’ [1836; WFT].
De oorsprong van deze woorden, dus van de wortel fikk-, is onbekend. Meestal wordt van een klanknabootsende oorsprong gesproken. Zie ook → fokken.
fik 2 zn. ‘brand’. Nnl. fik, fikkie, volkstaal voor ‘straatbrandje, vuurtje’ [1947; Koenen], in de fik (steken, gaan) [1953; WNT registratie]. Gezien de leeftijd van het woord wrsch. een afleiding van het werkwoord.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

fik 3 znw. m. ‘vuur’ (bargoens) eerst 1900 opgetekend. Onzeker of men het zal opvatten als een vervorming van holl. vier voor vuur; herkomst uit het bargoens is eerder aan te nemen.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal