Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

dynamiet - (springstof)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

dynamiet zn. ‘springstof’
Nnl. dynamiet ‘springstof’ [1873; WNT uiti-].
Internationaal neologisme, in 1867 door de Zweed Alfred Nobel in de vorm dynamit voor zijn ontdekking bedacht, op basis van Grieks dúnamis ‘kracht’, van onduidelijke herkomst, zie → dynamisch. Het woord is wrsch. via het Duits tot het Nederlands gekomen.

EWN: dynamiet zn. 'springstof' (1873)
ANTEDATERING: een middel ontdekt dat onder den naam dynamiet in den handel is gebragt [1868; Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant (KB) 22/7]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

dynamiet [springstof] {1871} bedacht door de uitvinder ervan, de Zweed Alfred Nobel (1833-1896), geënt op grieks dunamis [kracht] (vgl. dyname) + -iet1.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

dynamiet (van Grieks dunamis)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

dynamiet ‘springstof’ -> Indonesisch dinamit ‘springstof’; Boeginees dinamî́ ‘springstof’; Makassaars dolomî́ ‘springstof’; Papiaments dinamit ‘springstof’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

dynamiet springstof 1871 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal