Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

deskundig - (terzake bevoegd, vakbekwaam)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

deskundig bn. ‘terzake bevoegd, vakbekwaam’
Nnl. des kundig ‘bekwaam’ [1717; WNT rekenboek], deskundig ‘ter zake bevoegd’ [1785; WNT zwang].
Jongere vorming uit de genitief ev. des van het aanwijzend voornaamwoord → dat en het bn. kundig (zie → kunde), dus eigenlijk ‘kundig wat dat betreft, op de hoogte’.
Nog in de 18e eeuw kwam de uitdrukking in twee woorden voor: luiden des niet regt kundig ‘mensen daarvan niet goed op de hoogte’ [1764-75; WNT].
deskundige zn. ‘deskundig persoon’. Nnl. deskundige ‘id.’ [1841; WNT verlossing]. Zelfstandig gebruik van het bn. deskundig.

EWN: deskundig bn. 'terzake bevoegd, vakbekwaam' (1717)
ANTEDATERING: vnnl. verzoek ik dat U E. gelieve my des kundig te maaken ('mij daarvan op de hoogte te stellen') [1656; Von Hilden, 185]
EWN: ♦ deskundige zn. 'deskundig persoon' (1841)
ANTEDATERING: by des Kundigen 'bij terzake kundigen' [1735; Scheltus, **2v]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

deskundig* [vakbekwaam] {des kundig 1717, pas in de 19e eeuw aaneengeschreven} van middelnederlands des (2e nv. van de) + kundig (vgl. kunnen), dus eigenlijk: kennis daarvan hebbende.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

deskundig bnw., is een jonge formatie, die van geleerde herkomst is, uit 2de nv. des en kundig.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

deskundig bnw. Een geleerde formatie van jongen datum.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

deskundig ‘vakbekwaam’ -> Papiaments † deskende ‘vakbekwaam’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

deskundig* vakbekwaam 1717 [WNT rekenboek]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal