Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

coffeeshop - (gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

coffeeshop zn. (NN) ‘gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn’
Nnl. coffeeshop ‘gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn’ [voor 1972; van Es, 12].
Ontleend aan Engels coffeeshop ‘koffiehuis, simpele eetgelegenheid’ [1880; OED], eerder al ‘winkel waar koffie verkocht wordt’ [1838; OED], gevormd uit coffee, zie → koffie, en → shop ‘winkel’.
De eerste gelegenheid waar de verkoop van softdrugs werd gedoogd, werd in 1972 in Amsterdam geopend. De benaming coffeeshop (in de jaren 1960 wel gebruikt voor koffiehuis) kan zijn opgekomen doordat er enkele thee- en koffiehuizen waren waar voor 1972 al softdrugs verkrijgbaar waren; toen de verkoop gedoogd werd, maar uitsluitend in gelegenheden waar niet tevens alcohol werd geschonken, is coffeeshop als eufemisme de benaming voor een dergelijke gelegenheid gebleven. De betekenis ‘koffiehuis’ is tegelijkertijd vrijwel verdwenen.
Lit.: Kurt van Es (1997) De coffeeshop. De opmerkelijke geschiedenis van een Hollands fenomeen, Amsterdam

EWN: coffeeshop zn. (NN) 'gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn' (voor 1972)
ANTEDATERING: eerst de coffeeshop 'de koffiebar' [1878; NvdD 26/7]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

coffeeshop (Engels coffee-shop)

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

coffeeshop [kofiesjop] modern koffiehuis, ook wel koffiehuis waar hasjiesj en marihuana verkocht worden.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

coffeeshop ‘gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn’ -> Engels coffeeshop ‘gelegenheid in Nederland waar softdrugs verkrijgbaar zijn’.

Dateringen of neologismen

F. Bakker, E. van Ruijsendaal, P. Uljé, D. van Zijderveld, Vindpunt.nl – elektronisch doorzoekbare Woordenlijst Overbodig Engels met Nederlandse tegenhangers, uitgebreide en verbeterde voortzetting van de boekuitgaven Funshoppen in het Nederlands (2009) en Op-en-Top Nederlands (2015)

coffeeshop zn. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = cannabiscafé, hasjhuis; hasjcafé, wiettent, cannabistro. In cannabiscafés roken de gasten hun prettige sigaretjes.

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

coffeeshop [gelegenheid waar men softdrugs kan kopen en gebruiken] (1972). In coffeeshops (ook wel: koffieshops) kan softdrugs worden gekocht en gebruikt, dankzij het Nederlandse gedoogbeleid. De benaming coffeeshop is uiteraard Engels, maar heeft alleen in Nederland deze speciale betekenis (in andere landen duidt het gewoon op een horecagelegenheid waar men koffie kan drinken). De coffeeshops vormen een trekpleister voor drugstoeristen – een typisch Nederlands woord.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

coffeeshop gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn 1972 [De Coster 1999] <Engels

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

coffeeshop (← Eng.), gelegenheid waar softdrugs verkrijgbaar zijn. De eerste coffeeshop droeg de naam ‘Mellow Yellow’, naar een hitje van Donovan, en werd in 1972 aan de Weesperzijde in Amsterdam geopend door Wernard Bruining, goeroe van de Nederwiet*. Vanwege de misleidende benaming opperde de Nederlandse regering in 1996 het voorstel om dergelijke gelegenheden om te dopen tot softshops. Ook wel koffieshop*.

Een aantal vrouwen maakte kennis met de prostitutiewereld doordat zij regelmatig in café’s of coffeeshops kwamen die in een buurt lagen waar prostitutie werd bedreven. (Ton van de Berg, Maria Blom en Mr. A. de Graaf Stichting: Tippelen voor dope, 1987)
Afgelopen zondagmiddag, vier uur. Een coffeeshop aan de Nieuwezijds Voorburgwal te Amsterdam. (Elsevier, 20/01/90)
De ervaring heeft geleerd dat coffeeshops over het algemeen weinig overlast veroorzaken. (Elsevier, 03/03/90)
Op de prijslijst van de Amsterdamse coffeeshops maakt ‘nederwiet’ maar een fraktie van het aanbod uit. (De Morgen, 29/05/90)
Geschilderde marihuanabladeren prijken op de ruiten van de hasjcafé’s, beter bekend onder hun schuilnaam ‘coffeeshops’. (Nieuwe Revu, 12/12/91)
In de Beethovenstraat kende ik een coffeeshop zonder eigen toilet. (A.F.Th. van der Heijden: Onder het plaveisel het moeras, 1996)
Een slaapstad vol vertier, een metropool zonder misdaad en foutparkeerders, een havenstad zonder tippelzone of coffeeshop. (Elsevier, 01/03/97)

J. Posthumus (1986), A Description of a Corpus of Anglicisms, Groningen

coffeeshop, only in compounds ['kɔfiʃɔp] gelegenheid waar men koffie kan drinken, en waar doorgaans ook nog andere dranken en bepaalde hapjes verkrijgbaar zijn. Compounds/derivations: snackbar/coffeeshop.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal