Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

clandestien - (heimelijk, geheim)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

clandestien bn. ‘heimelijk, geheim’
Vnnl. als zijnde clandestine ‘als zijnde onwettig’ [1559; WNT Aanv.], clandestinelic (bw.) ‘op heimelijke wijze, zonder toestemming’ [1563; WNT schroden I], clandestine ende onverwachte verandering ‘heimelijke/onreglementaire? en onverwachte verandering’ [1616; WNT tuin], clandestin ‘heimelijk’ [1663; Meijer].
Al dan niet via Frans clandestin [1354-55] ontleend aan Latijn clandestīnus, afleiding van Latijn clam ‘heimelijk, achter de rug van’, verwant met cēlāre ‘verbergen, geheimhouden’ (zie → cel), dat verwant is met → helen 2.

EWN: clandestien bn. 'heimelijk, geheim' (1559)
ANTEDATERING: mnl. trouwen clamdestinen 'heimelijke huwelijksbeloften' [1483; Boutillier, R8v]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

clandestien [heimelijk] {1650} < latijn clandestinus [idem], naar analogie van intestinus [inwendig] gevormd van clam [heimelijk], verwant met celare [verbergen] (vgl. helen2).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

klandestien b.nw.
Wat in die geheim, dikw. onwettig of ongeoorloof, gedoen word.
Uit Eng. clandestine (1566) of Ndl. clandestien.
Fr. clandestin.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

clandestien (Latijn clandestinus)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

clandestien ‘heimelijk’ -> Fries klandestyn ‘heimelijk’; Indonesisch klandéstin ‘heimelijk’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

clandestien heimelijk 1503 [Boutillier] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal