Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

claim - (aanspraak, vordering)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

claim zn. ‘aanspraak, vordering’
Nnl. claim ‘aanspraak’ [1886; Kramers], claim ‘aanspraak, vordering, eis’ [1914; WNT Aanv.], ‘verkregen recht op land om te ontginnen etc.’ [1914; WNT Aanv.], ‘verkregen recht op aandelen etc.’ [1923; WNT Aanv.].
Ontleend aan Engels claim ‘aanspraak, vordering etc.’ [voor 1325; OED] < Oudfrans claime ‘roep, appèl’ [12e eeuw], afleiding van het werkwoord clamer [1080; Rey] < Laatlatijn clamare ‘een appel doen’, eerder al Latijn clāmāre ‘(uit)roepen’, wrsch. verwant met → loeien.
claimen ww. ‘aanspraak maken op’. Nnl. claimen ‘id.’ [1961; WNT representatief], ‘(schade) verhalen’ [1968; WNT Aanv.]. Afleiding van claim.

EWN: claim zn. 'aanspraak, vordering' (1886)
ANTEDATERING: claim '(verkregen recht op) land om te ontginnen etc.' in: dat men in een "claim" dagelijks ... zeventig oncen goud gevonden heeft [1855; Provinciale Drentsche en Asser courant (KB) 3/2]
Later: directe claims 'eisen i.v.m. directe schade' [1872; Leidsch dagblad (Ld) 18/4] (EWN: 1886)
EWN: ♦ claimen ww. 'aanspraak maken op' (1961)
ANTEDATERING: om op eigen rekening een stuk land te claimen [1856; Sheboygan nieuwsbode (KB) 22/7]
Later: De fabriek claimt als voordeel, dat de afstand ... dezelfde blijft [1888; De Kampioen, 118]; Een andere verzekerde ... claimde ... een jas [1914; NvdD voor Ned.Indië 15/5] (EWN: 1968)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

claim [vordering] {1886} < engels claim (ww. en zn.) < frans clamer [schreeuwen] < latijn clamare [schreeuwen, luid roepen], verwant met clarus [beroemd] (vgl. klaar, Parakleet).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

S.P.E. Boshoff en G.S. Nienaber (1967), Afrikaanse etimologieë, Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

kleim: stukkie grond op delwerye vir bewerking, deur loting of andersins toegewys; Eng. claim, Ofr. claime, uit Lat. clamare, “uitroep”.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

claim (Engels claim)

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

claim [kleem] 1. aanspraak op alleengebruik van of alleenrecht op iets; 2. onbewezen stelling; 3. vordering, bijv. bij een verzekering; 4. bewijs dat bij voorrang recht geeft op aanschaf van nieuw uit te geven aandelen.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

claim ‘vordering’ -> Indonesisch klaim, klém ‘vordering’ (uit Nederlands of Engels).

Dateringen of neologismen

F. Bakker, E. van Ruijsendaal, P. Uljé, D. van Zijderveld, Vindpunt.nl – elektronisch doorzoekbare Woordenlijst Overbodig Engels met Nederlandse tegenhangers, uitgebreide en verbeterde voortzetting van de boekuitgaven Funshoppen in het Nederlands (2009) en Op-en-Top Nederlands (2015)

claim zn. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = aanspraak; vordering, eis. Groot-Brittannië erkent Spanjes aanspraak op Gibraltar net zo weinig als Spanje Marokko's aanspraak op Ceuta en Melilla erkent.
[alg.] = eindstreep, eindmeet, meet. Ze haalde als eerste de eindstreep en zeeg kort na de meet ineen van uitputting.
= karwei(tje), klus(je).
[alg.] = een presentatie houden, een voordracht houden. Morgen houdt ze een voordracht over haar onderzoek.

claim, een hoge ~ leggen op uitdr. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = een zware wissel trekken op, veel vergen van, veel eisen van. Een ernstige ziekte trekt een zware wissel op het leven van de patiënt en op dat van zijn dierbaren.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

claim vordering 1886 [KKU] <Engels

J. Posthumus (1986), A Description of a Corpus of Anglicisms, Groningen

claim, plural claims [kle:m/s] Koenen 1940; Koenen 1974; Van Dale 1976. Loanword from English claim n.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal