Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

circuit - (gesloten baan, kring; racebaan)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

circuit zn. ‘gesloten baan, kring; racebaan’
Vnnl. proceduyren, circuiten, ende regressen ‘procedures, gesloten procedures en verhaalprocedures’ [1564; WNT regres], het circuit deser stadt ‘de omtrek van deze stad’ [1578; WNT voet], circüyt ‘omtrek, ronde omloop’ [1663; Meijer]; nnl. circuit ‘magnetische kring’ [1894; WNT Aanv.], ‘gesloten stroomkring’ [1906; WNT Aanv.], ‘korte ronde baan van een vliegtuig’ [1911; WNT Aanv.], ‘baan voor auto- of motorraces’ [1950; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans circuit ‘kronkelende weg; misleiding’ [1543; Rey], eerder al ‘weg rond een plaats, omtrek’ [1257; Rey], ouder circuite ‘id.’ [ca. 1220; Rey] < Latijn circuitus ‘kringloop, omweg, misleiding’, gevormd uit circum ‘in de buurt, rond(om), bij’ (zie → circa) en het zn. itus ‘het gaan, gang’ bij het werkwoord īre ‘gaan, rijden’.
Latijn īre ‘gaan’ ( ‘ik ga’) is verwant met: Grieks iemaí ‘gaan’; Litouws eĩti; Oudkerkslavisch idǫ ‘ik ga’; Sanskrit ti ‘hij gaat’; Gotisch iddja (pret.) ‘ging’; bij de wortel pie. *h1ei- ‘gaan’ (IEW 293-297).

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

circuit [gesloten baan, gesloten groep] {circuijt 1669} < frans circuit < latijn circuitus [het rondgaan, kringloop, omtrek], van circuire = circumire [om iets heen gaan, omsluiten, de ronde doen], van circum [rondom] + ire (verl. deelw. itum) [gaan].

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Circuit (Eng.; Lat. circúitus = het rondgaan, kringloop; circuíre of circumíre = rondom iets heengaan; < circum = rondom, + íre = gaan). Kring, stroomkring, keten.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

circuit ‘gesloten baan; gesloten groep’ -> Indonesisch sirkuit, sirkit, sirkwit ‘gesloten baan; gesloten groep’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

circuit gesloten baan, gesloten groep 1663 [MEY] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal