Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

carter - (metalen kast voor de krukas van een motor)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

carter zn. ‘metalen kast voor de krukas van een motor’
Nnl. carter ‘kast voor krukas’ [1911; WNT Aanv.].
Ontleend aan Frans carter ‘versnellingsbak, kast voor de krukas’, eerder al ‘kettingkast (van een fiets)’ [1891; TLF], verkorting van de Engelse woordgroep Carter gear-case ‘Carter versnellingsbak’, genoemd naar de Britse werktuigkundige John Harrison Carter (overleden 1903), die dergelijke beschermende kasten uitgevonden heeft.
In het Engels is het bestanddeel Carter weggevallen: gear case ‘kettingkast (van een fiets)’, gear box ‘versnellingsbak’, crankcase ‘kast voor de krukas’.

EWN: carter zn. 'metalen kast voor de krukas van een motor' (1911)
ANTEDATERING: het verlies van een oliebus der carter [1901; AHB 24/6]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

carter [omhulsel van motor] {1926-1950} < engels carter, genoemd naar J.H. Carter († 1903).

Thematische woordenboeken

E. Sanders (1993), Eponiemenwoordenboek: Woorden die teruggaan op historische personen, Amsterdam

carter, omhulsel, huis waarin de kruk- of excentriekas van een motor ligt, naar de Engelse uitvinder J.H. Carter [gest.1903];

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

carter [*kauhtuh] omhulsel van een motor waarin de krukas draait. Genoemd naar J. H. Carter die in 1903 stierf.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

carter ‘omhulsel van krukas in motor’ -> Indonesisch karter ‘omhulsel van krukas in motor’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

carter omhulsel van krukas in motor 1911 [Aanv WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal