Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

carenzdagen - (wachttijd (op uitkering))

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

carenzdagen [wachttijd (op uitkering)] {na 1950, maar vgl. carens-jaren [de eerste 2 of 3 jaar na instaattreding van sticht- of domheren, waarin ze nog niet de hele opbrengst van hun prebende, maar alleen een zekere som bekomen] 1832} van hoogduits Karenz [wachttijd] < frans carence [afwezigheid, het in gebreke blijven, tekort] < middeleeuws latijn carentia [gebrek, tekort], van latijn carēre (teg. deelw. carens, 2e nv. carentis) [zonder iets zijn, missen, ontberen].

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

carenzdagen (Duits Karenztage)

S. Theissen (1978), Germanismen in het Nederlands, Hasselt

carenz-

De samenstellingen met carenz-, zoals carenzdagen en carenztijd zijn van tamelijk recente datum: men vindt ze voor het eerst in de jaren ’50. Slechts Van Dale en Koenen hebben ze opgenomen.

Van Dale beschouwt ze als germanismen (D. ‘Karenz-’) voor ‘wachttijd, t.w. voor (het recht op) een uitkering begint’. Koenen vermeldt wel de Duitse herkomst van deze woorden maar maakt er verder geen bezwaar tegen. M.i. heeft hij gelijk, men kan nl. niet altijd, zoals Van Dale het voorstelt, carenztijd door ‘wachttijd’ vervangen. Het Sociaalrechtelijk Woordenboek (Benelux, Brussel, 1958) maakt immers het volgende verschil tussen:

karenstijd:

‘periode, gedurende welke men een uitkering van sociale verzekering moet missen, b.v. ziekengeld, hoewel het feit, waartegen men verzekerd is, b.v. ziekte, zich reeds heeft voorgedaan.’

en wachttijd:

‘periode, gedurende welke men verzekerd moet zijn geweest, alvorens aanspraak op uitkering te kunnen maken.’

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal