Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

camera - (foto- of filmtoestel)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

camera zn. ‘foto- of filmtoestel’
Nnl. camera obscura “een duister kamertje of kastje (voor landschapsteekenen, door eenen Napolitaan Joh. Bapt. Porta, in de zestiende eeuw uitgevonden)” [1824; Weiland], camera obscura ‘toestel gebruikt voor het maken van fotografische beelden’ [1855; WNT Supp. auto I], camera ‘fotografisch toestel’ [1897; WNT].
In de betekenis ‘foto- of filmtoestel’ ontleend aan Engels camera ‘donkere kamer, toverlantaarn’ [1727-1759; OED], ‘fotografisch toestel’ [1840; OED], een verkorting van Neolatijn camera obscura ‘donkere kamer, toverlantaarn’, zie → kamer, → obscuur. Deze laatste vorm werd zowel in het Engels [1668; OED] als in het Nederlands oorspr. gebruikt voor een optisch apparaat waarmee men beelden kon projecteren: een toverlantaarn. Hieraan refereert ook de titel van de Camera Obscura [1839] van Hildebrand (Nicolaas Beets).

EWN: camera zn. 'foto- of filmtoestel' (1824)
ANTEDATERING: de dingen, die zich in een "camera obscura" vertoonen [1707; De Lairesse 2, 168]
Later: camera-obscura naast camera [1862; Van Monckhoven, 90] (EWN: 1897); 1 CAMERA met 4 OBJECTIEVEN [1864; Java-bode (KB) 25/5]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

camera [foto- of filmtoestel] {1897} < engels camera, van latijn camera obscura, camera [kamer], obscura [donker] (vgl. obscuur).

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

camera (Engels camera)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

camera ‘foto- of filmtoestel’ -> Indonesisch kaméra; (Bahasa Prokem) kamoker ‘fototoestel’; Boeginees kamêra ‘foto- of filmtoestel’; Menadonees kamera ‘fototoestel’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

camera foto- of filmtoestel 1897 [WNT] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal