Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

buitenlands - (in het buitenland)

Etymologische (standaard)werken

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

buitenslands bw., vgl. mnl. būten lants, evenals binnenslands waarin de s de 2de nv. van het lidw. is.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

buitenslands, binnenslands bijww., mnl. bûten, binnen slants naast bûten, binnen lants; s- is de gen. van ’t lidwoord.

Dateringen of neologismen

Nicoline van der Sijs (2015-heden), Jaarwoordenzoeker ‘Een woord uit elk jaar 1800-heden’, zie ook bij Onze Taal

binnenlands, buitenlands [van/uit binnen het land, van/uit buiten het land] (1806). In 1806 kreeg het Koninkrijk Holland ministeries van binnenlandse en buitenlandse zaken, waarmee de woorden binnenlands en buitenlands een officiële plaats in het Nederlands kregen. De bekende neerlandicus Jan te Winkel leverde in het gedenkboek Eene halve eeuw 1848-1898 een bijdrage over germanismen in het Nederlands, waarin hij beschrijft hoe de woorden binnenlands en buitenlands in 1806 hun intrede in het Nederlands deden: “Menigeen zal zich nog kunnen herinneren, dat [Matthias] De Vries [hoofdredacteur van het Woordenboek der Nederlandsche Taal] levenslang woorden als minstens, hoogstens, enz. als Duitsche namaak heeft zoeken te weren, en dat hij evenmin vrede had met het gebruik van woorden als het binnenland, het buitenland ter vertaling van “In- und Ausland”, dat sedert 1806, toen wij ministeriën van binnen- en buitenlandsche zaken kregen, niet kon uitblijven, al konden − naar zijne, ook niet ongegronde, meening − die woorden niets anders beteekenen, dan “het binnenste en het buitenste gedeelte van het land”. Maar al bezat men ook “binnenslands” en “buitenslands”, men kon het zonder zelfstandige naamwoorden niet meer stellen, en evenmin zonder een woord als buitenlander. Ieder zegt en schrijft ze nu zonder eenigen schroom.”

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal