Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bottel - (rozenbottel)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

bottel zn. ‘vrucht van de roos’
Mnl. buttel ‘kornoeljeboom; vrucht van de aardbeiboom’ [1477; Teuth.]; vnnl. bottel ‘vrucht’ [1518; Murmellius], bottel, buttel ‘kornoelje’ [1599; Kil.].
Het woord, dat oorspr. verschillende planten of de vruchten daarvan aanduidde, is afgeleid van → bot 3 met het verkleiningsachtervoegsel -el, dat ook voorkomt in → druppel.
Het woord komt ook voor in dezelfde algemene betekenis ‘knop’ als bot, maar veel vaker in de specifieke betekenis ‘rozenbottel’.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bottel1* [rozenbottel] {buttel [haagappel] 1477; de huidige betekenis 1778} verkleiningsvorm van bot2.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

bottel znw. v. (van de roos) is het verkleinwoord van bot 3.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2005), Oost-Vlaams en Zeeuws-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de Oost- en Zeeuws-Vlaamse woorden, Amsterdam

bortel (W), zn. m., ook bortelroos, zn. v.: hondsroos, egelantierroos, Rosa canina (flos). Met r­-epenthesis uit bottel 'rozenbottel'. De Rosa canina (fructus) is nl. de rozenbottel. Mnl. botteldoren 'egelantier'. Bottel is een dim. van bot 'knop'.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

bottel (Engels bottle)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bottel* rozenbottel 1778 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal