Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

betrekking - (werkkring)

Thematische woordenboeken

A. Moortgat (1925), Germanismen in het Nederlandsch, Gent

betrekking. ― De bijwoordelijke bepalingen onder deze betrekking, onder alle betrekkingen enz., moet men beschouwen als hybridische uitdrukkingen, waar ons taalbewustzijn tegen opkomt. Zooals Dr de Vreese (Gall., 590), betoogde met betrekking tot de bepalingen van beperking onder het opzicht van en onder dit opzicht, is het gebruik van onder, zoo hier als ginder, een gallicisme: vertaling immers van sous (le rapport de), sous (ce rapport) (1). Maar het woord betrekking zal er zeker bijgevoegd zijn door bijgedachte aan D. Beziehungen. De Duitsche zegswijzen in dieser Beziehung, in allen Beziehungen luiden in goed Nederlandsch in dit opzicht, in alle opzichten.
|| Wat er ook van zij, die abele spelen, boerden en sotterniën zijn hoogst merkwaardig onder alle betrekkingen, Sleeckx, Literatuur en Kunst, I, 17. Die feiten, onwaarschijnlijk in den hoogsten graad, onmogelijk onder alle betrekkingen, worden door niets voorbereid enz., 46. Ik kan hem, onder die betrekking niet beter vergelijken, dan enz., 173. Voorts 239, 298, II, 13-14, 115, 175-176, 200, 233, 251, 264-265, 292.

(1) Dit zal ook wel het geval zijn met de volksuitdrukking onder dat betrek, Fr. sous ce rapport (Is. Teirlinck, Zuid-Oostvlaandersch Idioticon, I, 134).

W. de Vreese (1899), Gallicismen in het Zuidnederlandsch, Gent

betrekking. - De Fransche uitdrukking sous le rapport de luidt in het Nederlandsch in het opzicht van. In Zuid-Nederland schrijft men bijna uitsluitend onder het opzicht, wat reeds een gallicisme is. Doch nog minder aannemelijk is eene nog letterlijker verdietsching der Fransche uitdrukking, nl. onder de betrekking van en derg. || Ons volk is stellig achteruit gegaan onder sommige betrekkingen, SLEECKX 8, 311. Hij zag domkoppen en schavuiten, die onder geene betrekking met hem konden vergeleken worden, 14, 173.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

betrekking ‘werkkring’ -> Petjoh betrekking ‘werk in dienstverband, vaste baan’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

betrekking* werkkring 1866 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal