Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

besluiten - (beslissen; eindigen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

besluiten ww. ‘beslissen; eindigen’
Mnl. besluten ‘besluiten, insluiten, toesluiten’ [1240; Bern.], besluiten ‘het eind vormen van’ [ca. 1330; MNW]; vnnl. besluyt (3e pers. ev.) ‘maakt de gevolgtrekking’ [1569; WNT], de Romainen besloten ... (pret.) ‘de Romeinen namen het besluit’ [1642; WNT].
Afleiding met → be- van het werkwoord → sluiten. De betekenis ‘beslissen’ is ontstaan uit ‘tot een einde, een afronding, een beslissing komen’.
Ohd. bisliozan (nhd. beschließen).

Thematische woordenboeken

A. Moortgat (1925), Germanismen in het Nederlandsch, Gent

zich besluiten. — Het foutieve zich besluiten (tot) kan gebezigd worden door bijgedachte aan Fr. se décider (à), maar in de onderstaande aanhaling is Fransche invloed geheel uitgesloten: de vertaler heeft zich laten misleiden door D. sich zu etwas entschliesen, waaraan in zuiver Nederlandsch beantwoordt tot iets besluiten.
|| Aldus besloot vrouw Helena zich tot de treurige reis enz., J. Verbruggen, De Verloren Zoon, 3.

W. de Vreese (1899), Gallicismen in het Zuidnederlandsch, Gent

besluiten. - Dit werkwoord is in vele gevallen, maar niet uitsluitend, bedrijvend, zoodat men b.v. niet kan zeggen, dat eene zaak besloten is, wanneer bedoeld wordt dat er besloten werd dat die zaak zou gedaan worden. In dit geval gebruikt het Nederlands tot iets besluiten, en men zegt dus niet Die herstelling is besloten, wat eene letterlijke vertaling is van fr. cette restauration est décidée, maar tot die herstelling is besloten. || De stichting van eenen leergang van vormen en gieten, in de Beroepschool is besloten geworden, alsook de oprichting van eenen houten hangaar boven de huidige gebouwen dezer school, Fondsenblad 29 April 1896, 3b. Die herstelling (t.w. van het stadhuis te Leuven) is besloten; zij zal meer dan een millioen kosten, 20 Januari 1897, 1d.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

besluiten ‘beslissen’ -> Deens beslutte ‘beslissen’ (uit Nederlands of Nederduits); Noors beslutte ‘beslissen, bepalen’ (uit Nederlands of Nederduits); Zweeds besluta ‘beslissen’ (uit Nederlands of Nederduits); Sranantongo bosroiti ‘beslissen’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal