Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

baanbrekend - (nieuwe vergezichten openend)

Etymologische (standaard)werken

P.H. Schröder (1980), Van Aalmoes tot Zwijntjesjager, Baarn

baanbrekend

Wie baanbrekend werk verricht, opent nieuwe vergezichten, baant nieuwe wegen, is oorspronkelijk. We hebben te maken met een woord dat vroeger als een germanisme werd beschouwd en dat ook eigenlijk is. Want eine Bahn brechen durch Felder und Wälder, zoals men in het Duits kan zeggen, kan bezwaarlijk worden weergegeven door: een baan breken. Het woord baan immers betekent in het Nederlands niet: natuurlijk pad, maar: aangelegde, vlakke weg. Wij spreken van ijsbaan, spoorbaan, wielerbaan, lijnbaan en van de baan door een kogel of hemellichaam beschreven. Bovendien kan een baan niet worden gebroken. Maar het woord baanbrekend is zo ingeburgerd, dat er thans geen bedenkingen meer tegen gemaakt behoeven te worden. Het begrip dat het uitdrukt, kan ook bezwaarlijk door één Nederlands woord worden weergegeven.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

baanbrekend (Duits bahnbrechend)

A. Moortgat (1925), Germanismen in het Nederlandsch, Gent

zich baan breken, baanbrekend, baanbreker. — Onder den invloed van D. bahnbrechend en Bahnbrecher zijn deze woorden in gebruik gekomen en ingeburgerd. Ook de uitdrukking zich baan breken, met een persoon als onderwerp, begint door te dringen. Zie I, bl. 8.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal