Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

apenmelk - (borrel: jenever met water en suiker)

Thematische woordenboeken

E. Sanders (1997), Borrelwoordenboek: 750 volksnamen voor onze glazen boterham, Den Haag

apenmelk Jenever met water en suiker, ook wel grog van jenever genoemd. Volgens anderen ook gebruikt voor ‘melk met brandewijn’. Het woord is in 1891 voor het eerst aangetroffen, in het WNT. Dit woordenboek geeft als voorbeeldzin: ‘Wat wilt ge, een glaasje klare, of een glas apenmelk?’ Van omstreeks 1934 dateert het versje:

Maak een grocje, sterk of zwak,
Van cognac, rum of arak,
Anders, maar dat lust niet elk,
Brouw een tumbler apenmelk.

Apenmelk was ook geliefd in Nederlands-Indië. In een boek over het leven van de Nederlanders in Soerabaia heet het:

Bekend is, dat er op gezellige avondjes op de soos stevig werd gebitterd en dit gaf vaak aanleiding tot de grootst mogelijke herrie. ‘Apenmelk’ heette de avonddrank bij uitnemendheid, die bestond uit een mengsel van jenever en water. Ook brandy-soda werd gedronken. Whisky werd voor de eerste maal in 1890 in Indië ingevoerd en, al dan niet vermengd met Appolinariswater met den rooden driehoek, verzwolgen: immers de Indischman uit die jaren kon ‘zuipen als een ketter’.

Apenmelk staat sinds 1898 in de Grote Van Dale. Het Amerikaans-Engels kent sinds de drooglegging in de jaren twintig monkey swill ‘apenbocht’ voor ‘sterke drank van slechte kwaliteit’.
Vergelijk leeuwenmelk en melk.

[Faber 356; WNT II1 534, & XVII2 4046; Wschat 34]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal