Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

alvleesklier - (pancreas)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

alvleesklier zn. ‘pancreas’
Vnnl. al-vleis ‘id.’ [1679; WNT]; nnl. alvleeschklier ‘id.’ [1806; WNT].
Leenvertaling van Grieks pánkreas ‘alvleesklier’, dat is gevormd uit pan- ‘geheel’ (zie → pan-) en het Grieks kréas ‘vlees’ (verwant met → rauw), omdat de klier eruitziet als een stuk vlees.

EWN: alvleesklier zn. 'pancreas' (1679)
ANTEDATERING: Alvleysch 'alvleesklier' [1642 iWNT]
Later: de Alvleeschklier ("Pancreas") [1781; Roselt, 16] (EWN: 1806)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

alvleesklier* [pancreas] {alvleesch [alvleesklier] 1642, alvleeschklier 1856-1859} vertaling van medisch latijn pancreas < grieks pagkreas [alvleesklier], van pan [geheel, al] + kreas [vlees].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

alvleisklier s.nw.
Pankreas.
Uit Ndl. alvleesklier (1856 - 1859), 'n samestelling van alvlees en klier.
Ndl. alvlees direk vertaal uit Latyn pancreas uit Grieks pankreas, met lg. uit pan 'geheel' en kreas 'vlees'.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

alvleesklier (vert. van Grieks pankreas)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

alvleesklier* pancreas 1856-1859 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal