Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

almemor - (verhoogde plaats in synagoge)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

almemor [verhoogde plaats in synagoge] {na 1950} < arabisch al-minbar, van al [de] + minbar [preekstoel, platform] < amhaars minbar [zetel].

Thematische woordenboeken

J. van de Kamp en J. van der Wijk (2006), Koosjer Nederlands: Joodse woorden in de Nederlandse taal, Amsterdam; inclusief ongepubliceerde aanvullingen door de auteurs

almemmer, almemmor, almemmour, almemor, almimmer, belemmer: verhoging in de synagoge, waar de Wet wordt voorgelezen, katheder. Vgl. omed. Een sjoel met een almemmer: een ontzaglijke hoeveelheid. Opmerkelijk is de uitleg ‘altaar’ bij Reens. De verklaringen in diens ‘Ghettoghijntjes’ zijn soms koddiger dat de vertelde anekdotes | < Jidd. < Middeleeuws Hebreeuws < Arab. al minbar: al (de) minbar (verhoging, preekstoel), vgl. mimbar, kansel in een moskee < Amhaars minbar: zetel.
Het woord komt al voor in de bijbelcommentaren van Rasji (zie rasje).

— Nou, nee, of ik hem ken? Wie kent em niet? Een fijn lid! Iemand die tegen het “Almimmer” (altaar) van de Sjoel op de Breestraat op durft.... (A.M. REENS, 1905)
— Hij beklom de treden van het ‘almemmor’, waar uit de thora gelezen werd en waar hij ‘opgeroepen’ was om ‘mitswes’ uit te delen. (MARGA MINCO, 1957)
— In het midden, op een vierkante verhoging en door een houten balustrade omringd, op elke hoek een slanke, witte maar elektrische kaars, stond de almemor, de lessenaar waarop de thora-rollen werden uitgerold om gelezen te worden. Links en rechts daarvan banken en, centraal geplaatst, tegen de oostwand, richting Jeruzalem, de versierde kast waarin de thora-rollen werden bewaard in mooi bewerkte fluwelen hoezen en zilveren versierselen. Onbewerkte, witte muren. Kaplan liep direct naar de bank waarop hij altijd naast zijn vader had plaatsgenomen, de derde bank, de twee meest linkse plaatsen, zo dicht mogelijk bij de almemor. (LEON DE WINTER, 1986)
— In de gang bij de trap stond haar koffertje. Het leek op een grote hoedendoos van zwart kunstleer... Wat zou er allemaal in zitten? De sjoel en de almemmer, antwoordde ik mezelf. (FRANS POINTL, 1989)

Zie ook biema, teba

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

almemor (Arabisch al-minbar)

H. Beem (1975), Resten van een taal: woordenboekje van het Nederlandse Jiddisch, Assen

almemmer verhoogde plaats in de synagoge, waar o.a. de Tora wordt voorgelezen

H. Beem (1974), Uit Mokum en de mediene: Joodse woorden in Nederlandse omgeving, Assen

almemmer, almemor< jidd. < arab. alminbar; platform in de synagoge, waar o.a. uit de Tora wordt voorgelezen.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal