Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

alexandrijn - (versvorm)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

alexandrijn [versvorm] {1839} < oudfrans alexandrin, genoemd naar de middeleeuwse Roman d'Alexandre, waarin deze versvorm voor het eerst werd gebruikt.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

alexandrijn (Frans alexandrin)

T. Pluim (1922), Wetenswaardig allerlei: bijdragen tot algemeene kennis voor studeerenden bijeenverzameld door T. Pluim, Groningen

Alexandrijnen. Aldus noemt men in de dichtkunst de versregels van zes jamben (z. d. w.), die gewoonlijk een rust (caesuur) in het midden hebben, bijv.:
Ik zing | den on|dergang || van ’t eer|ste wa|reldrond.
(Bilderdijk.)
Deze versmaat is van Franschen oorsprong en heeft zijn naam gekregen naar het gedicht over Alexander den Grooten, dat in 1180 in ’t Fransch werd geschreven (hoewel deze maat reeds eerder was gebruikt). De lengte van de versregels geeft er iets statigs aan, en zoo werden en worden nog de alexandrijnen veel gebruikt voor meer verheven gedichten, zooals heldendichten. De regelmatige terugkeer van de rust in het midden is evenwel oorzaak, dat deze versmaat zoo licht eentonig wordt (“Catsiaansche dreun”), waarom vele dichters die rust dikwijls verleggen, als bijv. Da Costa.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

alexandrijn versvorm 1832 [Lulofs, Lessen over de Redekunst I, 179] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal