Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

airco - (verkorting van airconditioning)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

airconditioning [luchtbehandeling] {na 1950} < engels air-conditioning [idem], van air [lucht] (vgl. air) + conditioning [beheersing] (vgl. conditie).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

air’co (de, -’s), (uitspr. E: er’koo), (apparaat voor) airconditioning. Stond weer op, zette de airco uit, ze was een beetje rillerig, ging weer liggen en probeerde te slapen, een poging die binnen vijf minuten slaagde (Doelwijt 1972b: 65). - Etym.: Kort voor airconditioning. - Samenst.: aircobar (DWT 7-8-1980, in adv.), aircokamer (Rappa 1980: 49).

air’condition (uitspr. E: er’kondissjen), 1. (zn.; de, -s), airconditioning. () de aircondition is afgezet (Ferrier 1969: 103). - 2. (bn.), airconditioned. De vorige week heeft hij zijn nieuwe huis met zestien kamers, allemaal aircondition, betrokken (Ferrier 1969: 40).

air’conditioner (de, -s), (uitspr. E: er’kondissjenner), apparaat voor airconditioning. Zie YP 1980, in adv.

Thematische woordenboeken

N. van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

airco (Engels airco)
airconditioning (Engels air-conditioning)

L. Koenen, R. Smits (1992), Peptalk, De Engelse woordenschat van het Nederlands

airco [e:uhkoo:] ► airconditioning.

airconditioning [e:uhkundisjuning] gesloten systeem van luchtbehandeling waarbij, als het goed is, luchtvochtigheid en temperatuur in een ruimte precies op peil worden gehouden. Gebouwen met een airconditioning zijn gevreesd bij o.a. dragers van contactlenzen, vanwege de vaak te droge lucht. Ook kan airconditioning leiden tot een sick building syndrome.

Dateringen of neologismen

F. Bakker, E. van Ruijsendaal, P. Uljé, D. van Zijderveld, Vindpunt.nl – elektronisch doorzoekbare Woordenlijst Overbodig Engels met Nederlandse tegenhangers, uitgebreide en verbeterde voortzetting van de boekuitgaven Funshoppen in het Nederlands (2009) en Op-en-Top Nederlands (2015)

airco zn. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = luchtkoeling, klimaatregeling, luchtbehandeling. Buiten is het snikheet, maar binnen hebben we gelukkig klimaatregeling.

airconditioned bn. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = geklimatiseerd, met klimaatregeling. Dankzij de geklimatiseerde kamers heb ik thuis geen last van de hittegolf.

airconditioning zn. Ontleend aan het Engels.
[alg.] = klimaatregeling, luchtbehandeling, luchtbehandelingsinstallatie, klimaatbeheersing; luchtkoeling. Sinds we op het werk klimaatregeling hebben, is het 's zomers gedaan met hittevrij.

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

airconditioning luchtbehandeling 1939 [KWT] <Engels

M. De Coster (1999), Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten, Amsterdam

airco (← Eng.), afkorting van airconditioning.

De airco kon niet uit of aan. (Bril en Van Weelden: Piano & Gitaar, 1990)
Hoor in gerammel roestige airco onmiskenbaar ‘Donna Lee’... (J. A. Deelder: Jazz, 1992)
Het leven onder de airco kent zijn eigen wetten en mores, codes en rituelen, zijn eigen psychologie en zijn eigen sociologie. (HP/De Tijd, 27/03/92)
Tegenwoordig: één drupje in de airco en je ruikt niet meer dat er iemand dood is. (Youp van ’t Hek: Makkelijk praten. Tien jaar theater, 1995)

J. Posthumus (1986), A Description of a Corpus of Anglicisms, Groningen

air-conditioning, ['ɛ:rkɔndɪʃənɪŋ, -kən-, --'---] Koenen 1940; Van Dale 1976. Loanword from English air-conditioning n.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal